मलेशियामा बाधिएको मन

Posted February 2, 2010 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, मेरो लेख

Tags:

मन नै हो स्वतन्त्र जतापनि बरालिन सक्छ । मनले आफ्नै अनुमति बगैर पनि उड्न सक्छ डुल्नसक्छ र खुल्नसक्छ । मनकै कुरा न हो मनले चाहेको पाए कति खुशी हुँदो हो । नपाए संसारकै दुखी पनि बन्दो हो । आज शहरबाट शब्दहरुमा मनहरुका अनेकन कुरा पस्किन खोजेको छु । जीवनका अनेक रंगहरु फेरिने एउटा यात्राको मोडमा भेट्टिएका अनेकन पात्रहरुका किस्साहरु ।

पैसा कमाउन र देशमा अर्थतन्त्र सुधार गराउन पौरखी नेपाली युवाहरु विदेश पलायन भईरहेका छन् । उनीहरु विदेशमा कमाउँछन् रमाउँछन् र खुशी साट्छन् । पैसा कमाउन गएका नेपाली कसरी र किन रितो हात फर्किन्थे र  विदेशी सुन्दरीका रंगीन रातका सुमधुर सपना बोकेर  विदेशी ताजा हावामा बहकिएर बनाएका सपनाहरु लिलाम हुन्छ ।अनि उही पुरानै घरको ढोकामा उभिन आईपुग्छ  … ।

फरक शैलीका अनुहार र व्यवहारहरु कति बिर्सिएका छन् कति भने भुल्न सकिएका छैनन् । तर प्रसंगका डोरीहरु जतातिरबाट बाँध्ने कोशिश गरिरहँदा पनि आजको शीर्षकमा मलेशियाले अग्रता पाएको छ ।  तापनि शब्दहरुका घेरालाई पहिला लण्डनबाट घुमाउन चाहन्छु । हिजोआज विद्यार्थीहरुका जमात शिक्षा मन्त्रालयमा बढेको छ कारण उही हो । विदेश उड्ने नशा र त्यसमा जोडिएको उच्च अध्ययन । परिवारवर्ग हर्षित छन् नै किनभने छोराछोरी अब विदेश उड्ने भयो । यस्तै खुशी दिलाएर विदेशमा पढ्न उडेकाहरुका दुखका कथाहरुमा खुशी बनेका परिवारले हेर्न र पढ्न पाएका हुँदैनन् । जो खस्यो खाल्डोमा उसैलाई थाहा हुन्छ गहिराई । समाजमा नाक र ईज्जत जोगाउन समेत ठूलो शान हो छोराछोरीलाई बाहिर पठाउनु ।

यही शानको  पहाडमा उक्लिएर कोहीले राम्रो पनि गरेका छन् कोही भने बिगि्रएका छन् । यतिखेर शब्दहरुमा बिगि्रएको पक्ष उल्लेख गरिरहँदा म नेपाली चेलीलाई स्मरण गरिरहेको छु । उही नेपाली चेली सिगरेटको धुँवामा पश्चिमेली हावामा उडिरहेका छन् । अनि अंग्रेजी पहिरनमा छोट्टिरहेकी छन् । हो उनी हुन् उच्च अध्ययनका लागि बाहिर उडेकी । नेपाली गौरवको कथालाई कुल्चेर उतैकै हावामा बहकिएर उच्च अध्ययन सक्याएर नेपाल फर्किदा निकै कुरा सिध्याएर आउँछ । जुन हर्ष विभोर बनेर सगुन टक्राउँने परिवारलाई ज्ञात हुँदैन ।

पुराना कल्पेका सपनाहरु चुलिन्छ दृश्यहरु अघि खेल्छ । स्वदेशमा आफ्नो मान्छेलाई के दिँऊ  खाली शून्य अनि मलेशिया बसाँईको रंगीन सपना बोकेर फर्किन्छ रित्तो हात । ऋणमा थपिएको व्याज घरमा बढेको समस्याले ऊ बैचैन बन्छ । त्यही पल नथाम्दाको क्षणले ऊ पोलिरहन्छ…जलिरहन्छ…अनि बोलिरहन्छ…छ्या कस्तो ‘कुकुर’ भएछु ।

नेपाली चेली विदेशी धरतीमा विदेशीसँग बेमाजामा हिड्ने गरेको पिएको र रमाएको खबर पक्कै राम्रो होईन । नेपाली चेलीमात्रै होईन नेपाली चेलालाई समेत त्यस्तै हावाले छुने गरेको छ । अनि अध्ययनलाई अँध्यारोमा राखेर अग्रपक्तिमा निस्किन्छ जसले गर्दा देशलाई चोट पर्छ । आखिर देशलाई सोच्ने पनि को छ र  हुनपनि देशले के दिएको छ र  जे होस् शब्दहरुको मनसाय यो होईन की अनेकनलाई आक्षेप लगाऊ सपि्रन गाह्ो हुन्छ तर विगि्रन क्षणभर । यो सुन्न त सबैले सुनेकै हो । तरपनि हामी क्षणिक मजाको लागि आफुले आफुलाई हरेक कुरामा बिगारिरहेका हुन्छौं । यहाँ सम्म बुझाउन नसकेको भए क्षमा चाहन्छु ।

अब शब्दको उडान मलेशियातिर । रमाईलो ठाउँ नयाँ परिवेश अनि चिरपरिचित बनेका सुन्दरीहरु । प्रत्येक दिन नयाँ अनुहारहरुको बढ्दो हिमचिम । देश बिर्सिएर परिवारका सम्झना कुल्चिएर फरक स्वादमा नयाँ साँझ र नयाँ बिहानको ताजगीले नेपालीहरुका अनुहार खुलेका छन् …मन चंगा बन्छ । श्रम लट्टाईजस्तै घुमिरहन्छ । उस्तै समयपनि । साँझको हरेक नशामा डोरी छुट्छ अनि श्रम र समयको रित्तोपनाले त्यो बेला गाँज्छ जब नजिकिन्छ स्वदेश फिर्ताको तारिख । घरतिरका पुराना दृश्यहरु मनभरि फैलिन्छ । पुराना जोवनका ‘बहादुरीहरु’ विदेशी सुन्दरीहरुमा पोखिएकोमा दुख मान्छन् । सरसर्ती गन्ती हुन्छ ।

लगभग सयौं गोरा अनुहार अनि स्पर्शमा उडेका ताता बाफहरु । ती त सबै गए मात्र बाँकी रित्तोपना ।  पुराना कल्पेका सपनाहरु चुलिन्छ दृश्यहरु अघि खेल्छ । स्वदेशमा आफ्नो मान्छेलाई के दिँऊ  खाली शून्य अनि मलेशिया बसाँईको रंगीन सपना बोकेर फर्किन्छ रित्तो हात । ऋणमा थपिएको व्याज घरमा बढेको समस्याले ऊ बैचैन बन्छ । त्यही पल नथाम्दाको क्षणले ऊ पोलिरहन्छ…जलिरहन्छ…अनि बोलिरहन्छ…छ्या कस्तो ‘कुकुर’ भएछु ।

अस्तु

के कारण घोषणा गरिँदै छ नेवाः स्वायत्त राज्य ?

Posted December 31, 2009 by Subin Shrestha
Categories: मेरो परिचय

के कारण घोषणा गरिँदै छ नेवाः स्वायत्त राज्य ? नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संर्घष् समितिको तर्फाट आगामी पुस ११ गते नेवाः स्वायत्त राज्यको घोषणाका साथ नेवाः स्वायत्त राज्यको झण्डोत्तोलन गर्ने कार्यक्रम र्सार्वजनिक भइसकेको छ। यसै बीच एनेकपा माओवादीको तर्फाट पनि पुस १ गते नेवाः स्वायत्त राज्यको घोषणा हुँदै छ। माओवादीले आफनो आन्दोलनको दौरान स्वायत्त राज्यहरूको घोषणा गर्न लागेको हो र यो समानान्तर सत्ताको अभ्यास गर्ने नभई प्रचारात्मक नै मात्र हो भनेको छ। तर मंकाः संर्घष्ा समितिको तर्फाट गरिन लागेको नेवाः स्वायत्त राज्य घोषणाको उद्देश्य र उपादेयता के हो – यसबारे चर्चा हुन आवश्यक भएको छ।

प्रथमतः नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संर्घष्ा समिति भनेको नेवाः स्वायत्त राज्यका लागि क्रियाशील सबै नेवार संगठनहरूको साझा र प्रतिनिधिमूलक संगठन हो। नेवाः स्वायत्त राज्यका लागि नेवार जनताले राखेको आकांक्षालाई यही संगठनले प्रतिनिधित्व गरेर अगाडि बढाइरहेको छ। नेवारभित्रका जातजातिका संघसंस्थाहरूको छाता संगठनको रूपमा रहेको नेवारहरूको राष्ट्रिय संगठन- नेवाः देय् दबू, आदिवासी ज्यापुहरूको संगठन ज्यापु महागुथि र ज्यापु समाज- यल, जातीय स्वायत्त राज्यको लागि स्थापनाकालदेखि प्रचारात्मक रूपमा लागेको संगठन नेवाः देय् गुथि- नेपाल मण्डल, नेवार हकहितका लागि स्थापित संगठन नेवाः जागरण मञ्चका साथै राजनीतिक दलका नेवार भ्रातृ संगठनहरू यसमा समाविष्ट छन्। यी भ्रातृ संगठनहरूमा एनेकपा माओवादीको भ्रातृ संगठन नेवाः राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा, नेपाली कांग्रेसको भ्रातृ संगठन- नेवाः लोकतान्त्रिक दबू, नेकपा एमालेको भ्रातृ संगठन- नेवाः लोकतान्त्रिक नेवाः संघ, नेपाः राष्ट्रिय पार्टी े भ्रातृ संगठन- नेवाः ल्याय्म्ह न्ह्यलुवाः, विघटित नेकपा एकता-केन्द्रसम्बद्ध भ्रातृ संगठन- नेवाः मुक्ति मंकाः दबू मंकाः संर्घष्ा समितिमा प्रतिनिधित्व गर्दै रहेका छन्। यर्सथ नेवाः स्वायत्त राज्य मंकाः संर्घष्ा समितिले गर्ने नेवाः स्वायत्त राज्यको घोषणालाई सम्पर्ूण्ा नेवारहरूकै तर्फाट गरिएको घोषणा मान्नुपर्ने हुन्छ। अब प्रश्न उठ्छ- नेवारहरूले संविधानसभालाई नकुरी किन आफनो तर्फाट स्वायत्त राज्यको घोषणा गर्न लागे त ?

नेवारहरूले गत माघ ३ गते वसन्तपुरबाट भव्य र विशाल जुलुस निकाली नेवार स्वायत्त राज्यको लागि आफनो माग र अवधारणापत्र अहिले संविधानसभा- संवैधानिक समितिका अध्यक्ष बन्नुभएका नीलाम्बर आचार्यमार्फ संविधानसभामा बुझाएकै हो। यसको कुनै सुनुवाइ नभएपछि गत जेठ १८ गते भाषिक कालो दिवसका दिनमा नेवाः स्वायत्त राज्य क्षेत्र ठप्प गरी सबैका लागि ध्यानाकर्षाका साथ चेतावनी पनि दिएकै हो। यसपछि पनि प्रमुख राजनीतिक दलको र नेताहरूको ढोकाढोका चहारेर आफनो माग पूरा गर्नका लागि ँयाचना’ गर्दै हिँडेकै हो र संविधानसभा राज्य पुनर्संरचना र राज्यशक्तिको बाँडफाँड समितिमा पुगेर आफनो माग र अवधारण अगाडि सारेकै हो।

यसका साथै संविधानसभामा रहेका सम्पूर्ण् नेवार सभासदहरूले नेवाः स्वायत्त राज्यप्रतिको आफनो प्रतिबद्धतासमेत जाहेर गरिसकेका छन्। यस अवस्थामा पनि एक थरी जातिकै आधिपत्य रहेको नेपालको राज्यसत्ताले कुनै राम्रो ँरिस्पोन्स’ नदेखाएपछि नेवारहरूले नेवार स्वायत्त राज्य प्राप्तिका लागि गरिरहेको आन्दोलनलाई चुनौतीको भाषा बोल्ने स्तरमा पुर्याउनुपर्ने बाध्यता उपस्थित भएको हो।

राज्यलाई चुनौतीको भाषा बोल्ने र अप्ठेरोमा पार्ने स्थिति नआएसम्म सत्ताधारीहरू आफनै मात्र बाँसुरी बजाएर बस्ने गरेको अनुभव धेरैले गर्दै आएका छन्। लोकतन्त्रको आगमनले भन्दा पनि संक्रमणकालको स्थितिले गर्दा यसमा केही सुधार आएको महसुस भए पनि आधारभूत रूपले कुनै भिन्नता महसुस गर्न सकिएको छैन। माओवादीको १०वर्षो जनयुद्ध हुनुको पछाडि पनि सत्ताधारीहरूको यस्तै धम्मरधुसे बानीले कत्तिको भूमिका खेलेको छ, त्यसको पनि मूल्यांकन हुनु नै पर्छ। अहिले पनि जिम्मेवार पदाधिकारीको धम्मरधुसे प्रवृृत्तिले गर्दा नै नेवारहरूले आफनो स्वायत्त राज्यको घोषणा गर्न बाध्य हुनुपरेको तथ्य स्पष्ट नै छ।

नेवारहरूले स्वायत्त राज्यको घोषणा गर्नुअगाडि नै तामाङ र किराँतहरूले स्वायत्त राज्यको घोषणा गरिसकेको समाचार आइसकेका छन्। यस दृष्टिकोणले नेवारहरू स्वायत्त राज्यको घोषाणा गर्ने कुरामा पछाडि नै परेका छन् वा नेवारहरू बढी संयमित छन्। अझ भन्नुपर्दा नेपाल राज्यप्रतिको भीष्म पितामह शैलीको आफनो वफादारितामा नेवारहरू अझै आँच पुर्याउन चाँहदैनन्। त्यसैले स्वायत्त राज्यको घोषणा गर्ने काममा नेवारहरूको तर्फाट ढिलाइ भएको छ। ताम्सालिङको घोषणाले आफनो सिमाना मिचेको देखेपछि मात्र उनीहरू झस्केका छन्- यो पनि देखिएकै कुरो हो।

अब के नेवारहरूले आफनो स्वायत्त राज्यको घोषणा गरेपछि संविधानसभा र राज्यको तर्फाट केही नगरे पनि भयो त – यो पनि प्रश्न उठ्दछ। तर वास्तविकता यो होइन। संविधानसभा वा राज्यले नेवारहरूले घोषणा गरेको स्वायत्त राज्यलाई आफनो प्रक्रियामा लगेर मान्यता दिनै पर्ने हुन्छ। यदि नेवार जनताले गरेको कामलाई प्रक्रिया पुर्याएर यथासमयमा राज्यले मान्यता दिन सकेन भने नेवारहरूले व्रि्रोह गर्नेछन् र समानान्तर रूपले सत्ताको अभ्यास थाल्नेछन्। यसपछि स्थिति भयावहपर्ूण्ा हुनेछ। त्यस्तो अवस्थामा नेवारभित्रै अन्धजातिवादीहरू जन्मनेछन् प्रतिक्रियावादी तत्त्वहरूले उनीहरूलाई उपयोग गरेर राजधानीमै भाँडभैलो मच्चाउनेछन्।

यो सीधा देखिने कुरा हो। जातिको आधारमा संघीयतामा गएमा देश टुक्रन्छ भन्ने त अहिले देशमा हालिमुहाली चलाइआएकाहरूको मनचिन्ते डर, आशंका र तर्क मात्र हो। कसैलाई यस्तो डर लागिरहेछ भने तिनीहरूले मनोविश्लेषकहरूको सहायता लिए भने राम्रैसँग बुझाइदिनेछन्। वास्तवमा अहिले जातजातिलाई नभई राष्ट्रहरूलाई अर्थात् अंग्रेजीमा ँनेशनेलिटी’को रूपमा विकास भइसकेकाहरूले राज्य पाउनुपर्छ भन्ने मान्यता अगाडि देखापरेको छ। यो सही नै कुरा हो।

यसरी संघीय राज्य गठन गरिएमा देश टुक्रिन्छ भन्ने कुरा हावादारी तर्क मात्र हो। देश टुक्र्याउन नेपालको भू-राजनीतिक अवस्थाले नै दिँदैन। बडेबडेमानका राजनीतिक सिद्धान्त बोकेर मर्न र मार्न तयार जमात खडा गरेर हिँड्नेहरू त नेपालको भू-राजनीतिक अवस्था बुझेर प्रधानमन्त्री र मन्त्री पदको जागिर खान उचालिएर हिँडेको सबैले देखेकै हो।

यस्तो देशमा देश टुक्र्याउने सोच कसैले राख्दैन। राखेको पनि छैन। स्वायत्त राज्यहरूको माग त एकात्मक व्यवस्थामा १०३ वर्षम्म एउटा राणा खलकले, २३८ वर्षम्म एउटा शाह परिवारले, प्रजातन्त्र आए पनि सात साले राजनीतिमा प्रशिक्षित चार-छ जना नेताहरूले र त्यसमाथि पनि पटकपटक एउटै व्यक्तिले शासन चलाएर खाएको देखेपछि त्यसको प्रतिक्रियामा उत्रेको कुरा पनि हो। नभए त धेरै वर्षम्म नेपाली जनताको आफनो जातीय अधिकारप्रति बोधो नै रहिआएको कुरा विदेशमा के के भयो भन्ने कुरा हेरेर तुलना गरेपछि थाहा भइ हाल्छ।

शाह र राणा अनि ज्ञानेन्द्र र गिरिजाको इतिहासमा भित्र पसेर हर्ेर्ने हो भने देशै दुइ खलक र दुइ जना व्यक्तिले चलाएको पनि देखिन्छ। सुजाता कोइरालाको उपप्रधानमन्त्री पदमा पुग्ने कसरत र प्रकरणले अहिले पनि नेपाली राजनीतिमा परिवारवाद चलेको स्पष्टै देखिन्छ।

त्यसैले जातीय स्वायत्त राज्यको मागको विरोध गर्नेहरूलाई परिवारवादको र्समर्थक भनेर मान्नुुपर्ने देखिएको छ। लोकतन्त्रमा अब यस्तो चल्दैन। एउटा ँबहादुर’लाई मानेपछि सबै तह लागेर बस्छन् र थिति बस्छ भन्ने सामन्ती सोचले अब काम गर्दैन। थिति त विधिले बसाल्ने कुरा हो व्यक्तिले होइन। सक्नेले जे पनि गर्ने देखेपछि नसक्नेले पनि जे सक्छ त्यही गर्न थालेर नै देशमा अराजकता फैलिएको हो। यो कुनै जातीय अधिकारको आन्दोलनसँग सम्बन्धित कुरा होइन। जातिहरूलाई अधिकार दिएर भाँडभैलो मच्चिँदैन।

विसं १८२५ मा गोरखाका राजा पृथ्वीनारायण शाहले उपत्यकाका नेवार राजाहरूको राज्य लियो। पृथ्वीनारायण शाहलाई ँशाह’ र गोरखाको ँराजा’ अनि जयप्रकाश मल्ललगायतलाई ँमल्ल’ र उपत्यकाका नेवारहरूका राजा भनेर नेपाली जनमानसले बुझेको छ। अर्थात् पहिलेदेखि नै नेपालमा ँजाति’, ँखलक’, ँवंश’ भनेर बुझिंदै आएको कुरा हो।

यो त अस्तित्वमान नै कुरा हो। अस्तित्वमान कुरालाई नस्वीकारेर शुतुरमर्ुग हुनुले झनै कामकुरा ब्रि्रन्छ। सवाल यति हो कि यिनीहरूका बीच परम्परादेखि रहँदै आएको सद्भावलाई कसरी कायम गर्न सकिन्छ। ँनेवारले पनि शाह राजा मान्छ, तामाङले पनि शाह राजा मान्छ, त्यसैले त्यही राजाको डरले नेवार र तामाङ झगडा गर्दैनन्’ भन्ने खालको सामन्ती प्रकृतिको दण्डावाल ँराष्ट्रिय एकताको प्रतीक’को व्याख्याले अब काम गर्दैन।

अब त समान अधिकारको प्रत्याभूत गरेर र समानताको प्रयोगले मात्र साँच्चैको राष्ट्रिय एकता कायम गर्न सकिन्छ- जस्तो टोलमा छिमेकी-छिमेकी मिलेर बसेका छन् र साथीसाथी मिलेर बसेका छन् अब त्यसले नेपालको राजनीतिमा पनि अभिव्यक्ति पाउनै पर्छ- सवाल यही नै हो। यसरी नै मात्र नेपाल राष्ट्रले विदेशी तागतहरूसँग सामना गर्ने तागत पनि पाउँछ र राजनीतिक पदको जागिर खान विदेशी चलखेल निम्त्याउने चलन पनि हट्छ।

(लेखक वज्राचार्य नेवाः जागरण मञ्चका संयोजक हुनुहुन्छ।)

नेवाः राज्य घोषणा किन ?
डा. केशवमान शाक्य

माओवादीले पुस १ गते काठमाडौंमा नेवाः स्वायत्त राज्य घोषणा गर्दै छ । कात्तिकमै स्वायत्त गणराज्य घोषणा गर्ने कार्यक्रम स्थगित भएको थियो, नेवाः राज्य र ताम्सालिङको सीमाविवादका कारण । अब ताम्सालिङ राज्यको घोषणा रोशीपारि काभ्रेको तिमालमा गर्ने भएको छ र घोषणास्थलको विवाद सुल्भिmएको छ ।

अर्काेतिर पुस ११ गते नेवाः स्वायत्त राज्य संयुक्त संघर्ष समितिले पनि नेवाः राज्य घोषणा गर्दै छ । सो समितिले नेवाः राज्यको झन्डा र नेवाः राष्ट्रिय गान पनि बनाइसकेको छ । संघर्ष समितिको एक घटक हो माओवादीको जातीय संगठन नेवाः राष्ट्रिय मुक्ति मोर्चा । पुस ११ को संयुक्त घोषणामा उसको पनि सहभागिता हुन्छ ।

माओवादीको पुस १ गते एक्लै नेवाः स्वायत्त राज्य घोषणा गर्ने कार्यक्रम ल्याएपछि प्रश्न उठेको छ- नेपाः राष्ट्रिय पार्टीले पनि छुट्टै घोषणा कार्यक्रम बनाउनुपर्ने हो कि ? हो, सबै पार्टीले छुट्टाछुट्टै घोषणा गर्नुपर्छ, ताकि नेवाः राज्यप्रति उनीहरूको प्रतिबद्धता जाहेर होस् । तर, नेपाली कांग्रेसले राज्य पुनर्संरचनाको खाका पेस गरेको छैन । एमालेले पेस गरेको खाकामाथि खड्ग ओलीजस्ता नेताहरूको विरोध छ । नेवाः राज्यप्रति प्रतिबद्ध प्रभावशाली पार्टीमा हाललाई माओवादी र नेरापा मात्रै देखिएको छ । यद्यपि पुस ११ गते हुने घोषणामा नेपाली कांग्रेस र एमालेका नेवार संगठनहरू क्रमशः लोकतान्त्रिक नेवाः दबू र नेपाल लोकतान्त्रिक नेवाः संघ पनि संलग्न छन् ।

नेवाः राज्यको सीमांकन ः माओवादी, एमाले, कांग्रेस र नेरापाबाट प्रस्तावित सीमा फरक-फरक देखिएको छ । कांग्रेसका नेवार नेता गोपालमान श्रेष्ठको अनौपचारिक भनाइअनुसार काठमाडौं, ललितपुर र भक्तपुर तीन जिल्लालाई नेवाः राज्य भन्न सकिन्छ । माओवादीले काभ्रेको बनेपा, धुलिखेल, पनौतीसम्म समेटेको छनक छ । एमालेले नुवाकोट र धादिङको सदरमुकाम पनि समेटेको छ । नेरापाले दक्षिणमा हेटौंडा र नारायणघाट, पूर्वमा दाप्चा र पलाञ्चोकभगवती, पश्चिमामा आरुघाट गोरखाबजार र बन्दीपुर, उत्तरमा चौतारा र त्रिशूली बजारसम्म समेटेको छ । र, यस राज्यभित्र चेपाङ र ह्योल्मो जाति र तिनका बस्ती पनि संघीय ढाँचामा रहने प्रस्ताव राखेको छ । सुनुवार, माझी, दनुवार, जिरेल, थामी पनि यस राज्य संघमा सामेल हुन चाहेमा स्वागत गरिनेछ । सीमा निर्धारण गर्दा नेवाः र तामाङबीच सौहार्द वार्ता र समझदारी हुनुपर्छ । पुस ११ गते घोषणा हुने नेवाः स्वायत्त राज्यको सीमा ऐतिहासिकताका आधारमा १२ जिल्लाभित्र फैलिएको छ । तर, माओवादी र संघर्ष समितिले गर्ने घोषणा विस्तृत सीमासहितको होइन, केवल सैद्धान्तिक अवधारणा मात्र हुनेछ ।

संघीयता, स्वायत्तता र स्वशासन ः संघीयतामा जान लागेको नेपालमा केही राज्य जातीयताकै आधारमा निर्माण हुँदै छ, यसलाई रोकेर रोक्न सकिने स्थिति अब छैन । तर, यी राज्यसँग जोडिएका संघीय, स्वायत्त वा स्वशासित विशेषण भने बहसकै विषय बनेका छन् । कसैले यी राज्यको संघीय स्वरूपलाई भारतका प्रदेश वा अमेरिकाका राज्यसँग तुलना गरेका छन् । कसैले स्वायत्त राज्यलाई चीनका तिब्बत र हङकङ वा क्यानडाको क्युबेकसँग दाँजेका छन् । संघीयताको स्पष्ट मोडेलमा अमेरिकी राज्य पर्छन् भने स्वायत्तताको मोडेलमा चीनका तिब्बत र हङकङ पर्छन् । यहाँका जातीय राज्यहरूले खोजेको मोडेल जातीय स्वशासित राज्य हो । आत्मनिर्णयको अधिकारको मोडेल त लेनिनको सोभियत संघ हो, जुन छिन्नभिन्न भइसकेको छ ।

माओवादी नेता डा. बाबुराम भट्टराईका अनुसार मगरात स्वायत्त राज्य भनेको इतिहास र भूगोल समेटेको मगरातको भू-भाग हो, मगरको जातीय राज्य होइन । मगरात स्वायत्त राज्यभित्र रहेका सबै जातजातिले समानुपातिक ढंगले राज्यको अधिकार र उपभोग गर्न पाउँछन् । एमालेले स्वायत्तता र स्वशासनबारे आधिकारिक व्याख्या गरेको छैन ।

नेरापाले भने नेवाः संघीय राज्य भनेको नेवारको राजनीतिक अधिकार भएको नेवाः स्वशासित राज्य भन्न खोजेको छ । यसभित्र रहेका गैरनेवारका राजनीतिक अधिकार फरक-फरक हुन सक्छन् । अन्य भू-भागमा जुन जातिको जातीय राज्य हुन्छ, उसले त्यही राज्यमा चुनावमा उठ्ने र भोट हाल्नेजस्ता राजनीतिक अधिकार प्राप्त हुनेछ । कतै आप\mनो राज्य नहुने दलितजस्तो जातिले भने आरक्षित राजनीतिक अधिकार पाउनेछ । अन्य जातिको हकमा ००७ सालअघिदेखि बसोबास गर्दै आइरहेको र नेपालभाषा प्रयोग गर्न मञ्जुर हुने स्थितिमा तिनलाई नेवारसरह नै अधिकार प्राप्त हुनेछ । नेवाः राज्यबाहिरका नेवारले पनि यस राज्यको राजनीतिक अधिकार प्राप्त गर्नेछन् ।

नेवाः स्वशासित राज्यलाई यसरी राजनीतिक अग्राधिकारको रूपमा परिभाषित गर्दा यस राज्यभित्र यहीँका आदिवासी जाति मात्र अधिकारप्राप्त बासिन्दा हुनेछन् । यस राज्यभित्र अन्य जातिलाई घरजग्गाको स्वामित्वसँगै व्यापार गर्ने, जागिर खाने, उद्योग सञ्चालन गर्ने स्वतन्त्रता हुनेछ । यस राज्यमा बसोबास गर्ने गैरआदिवासीले नेपालभाषा र चेपाङभाषा पनि सिक्नुपर्नेछ । जातीय संघीय राज्यभित्रका अल्पसंख्यक आदिवासीलाई पनि आरक्षित राजनीतिक अधिकार दिनुपर्नेछ ।

नेपालका आदिवासी ः नेपालमा संघीय राज्यहरू जातीय, भाषिक र क्षेत्रको आधारमा संरचना हुने भएपछि ‘को आदिवासी र को अन्य’ भन्ने प्रश्न उठेको छ । नेपाल आदिवासी जनजाति महासंघले ५९ वटा जातिलाई आदिवासी जनजातिमा सूचीकृत गरेको छ । यसमा अरू जातिले आफूलाई पनि समावेश गर्नुपर्ने मागसहित निवेदन दिएका छन् र सरकारले यसबारे कार्यदल पनि बनाएको छ ।

अन्तरिम संविधानले अन्य जातिभित्र पारेको क्षेत्री जातिले पनि ‘खस भनेको आदिवासी/जनजाति हो’ भनेर निवेदन दिएको छ । कणर्ालीमा खस साम्राज्य र सभ्यता सिर्जना गर्ने यो जाति आदिवासी/जनजाति नै हो । यता मधेसी मूलका जनताले पनि आफूलाई छुट्टै पहिचान र मधेस राज्य मागेका छन् । दलितको सूची बनेकै छ । अन्यभित्र अब बाहुन र सन्न्यासी मात्र बच्ने भएको छ ।

बाहुन, सन्न्यासी र दलितले आप\mनो संघीय राज्य यहाँ र यस्तो हुनुपर्छ भनेका छैनन् । त्यसमा केही क्षेत्री पनि मिसिएका छन्, जसले अझै पनि एकात्मक खस राजतन्त्र बिर्सिन सकेका छैनन् । मधेसीहरूको एक समूहले आफूलाई मधेसी नभनी पिछडा वर्गमा राख्नुपर्ने माग गरेको छ । उसको भनाइमा, मधेस भारतको ऐतिहासिक भू-भाग हो, अतः नेपालमा मधेसको माग गर्नु असान्दर्भिक छ, मधेस नै नभएपछि मधेसी पहिचानको पनि अर्थ छैन ।

-शाक्य नेपाः राष्ट्रिय पार्टीका अध्यक्ष हुन्)

मुद्रणविभागका ३५ कर्मचारीको बिदाई समारोह

Posted December 25, 2009 by Subin Shrestha
Categories: समाचार सँगालो

काठमाडौं । स्वेछिक अवकास अन्तर्गत निजामती सेवा ऐन – २०४९ को दफा ३५ (१) बमोजिम जेठ मसान्तसम्म  सामान्य प्रशासन मन्त्रालयमा निवेदन दिएका मुद्रण विभागका ३५ जना कर्मचारीको विदाई कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । विभागका महानिर्देशक तिलक शर्माले कर्मचारीहरुलाई बिदाई गर्नुभएको हो ।

भर्खरै मुद्रण विभागको महानिर्देशक पदमा नियुक्ती हुनुभएका शर्माले सो विदाई कार्यक्रममा बोल्दै भन्नुभयो अवकास लिनु भएका वरिष्ठ मुद्रण अधिकृत गणेशबहादुर भट्टराई, अफसेट प्रेस सुपरभाइजर लक्ष्मण  बहादुर डङ्गोल, लेटर प्रेस सुपरभाइजर जीवन कुमार श्रेष्ठसँग भवितब्य प्राविधिक जानकारीका सरसल्लाह गर्नेमा जोड दिनुभयो । वहाँले सम्झना स्वरुप अवकाशप्राप्त कर्मचारीलाई काठको कलात्मक फ्रेम उपहार दिनुभयो ।

३० बर्षसम्म सेवा गर्दासम्म पनि जिम्मेवार अधिकारीहरुको अनियमित्तता र लापरवाहीका कारण वैदेशिक तालिममा जाने अवसरबाट बन्चित हुनुपरेको कर्मचारीको गुनासो

वरिष्ठ मुद्रण अधिकृत गणेशबहादुर भट्टराईले आफु यस विभागमा प्रवेश गर्दा प्रोसेस शाखामा ग्रेडिङ्ग पदमा  (राजपत्र अनंकित प्रथम) देखि शुरु गरी वरिष्ठ मुद्रण अधिकृत हुदाँ सम्मका तीतामिठा अनुभवहरु सुनाउनुभयो ।

यसै क्रममा सि.ले.प्रे श्यामकुमार श्रेष्ठले यहाँका कर्मचारी साथीभाइ तथा दिदिबहिनीहरुले विदाइ गरेर सम्मान गर्नु ऐतिहासिक रहेको बताउनुभयो । सम्मानीत हुनुभएका सबैलाई बधाई ज्ञापन गर्नुभयो । साथै ३० बर्षसम्म सेवा गर्दासम्म पनि जिम्मेवार अधिकारीहरुको अनियमित्तता र लापरवाहीका कारण वैदेशिक तालिममा जाने अवसरबाट बन्चित हुनुपरेको दुख व्यक्त गर्नुभयो ।

यसैबिच, स्वेछिक अवकासप्राप्त बिदाई कार्यक्रममा ३५ कर्मचारी मध्ये १३ कर्मचारीको मात्र उपस्थिती रहेको थियो । धेरै कर्मचारीहरु पेन्सन पत्ता बनाउनमा ब्यस्त भएको हुँदा उपस्थिती कम रहेको थियो भने कार्यक्रमलाई चाँडै गरिएको भन्ने गुनासो पनि सुन्नमा आएको छ ।

युपग्राम बाट ललितपुर

Posted December 16, 2009 by Subin Shrestha
Categories: कतार समाचार

परिचय

नेपालको मानचित्रमा ७५ जिल्लाहरु मध्ये ललितपुर जिल्लाले आफ्नो गौरवमय प्रतिष्ठालाई परिचित गराएको छ । नेपाल अधिराज्यको मध्यमाञ्चल बिकासक्षेत्र अन्तर्गत काठमाडौं उपत्यकाको तीन जिल्लाहरु मध्ये यस ललितपुर जिल्ला ऐतिहासिक तथा पुरतत्त्विक रुपले सम्पन्न जिल्ला हो । धार्मिक रुपले पनि प्रसिद्ध कृष्णमन्दिर, अशोक स्तम्भ, महाबौद्ध, पाटन दरबार स्क्वायर क्षेत्र लगायत विभिन्न मठ, मन्दिर, पाटि-पौवा र स्तम्भहरु पनि यस जिल्लामा रहेको हुनाले विश्वमा नै ललितपुर जिल्ला प्रख्यात रहेको छ । यस जिल्लाको भौगोलिक बनावट, हावापानी, वन-जङ्गलको विविधता, नदी-नाला र ताल, विभिन्न जनजातिहरुको रहन-सहन, भेष-भुषा आदिको विविधता रही यस जिल्लाले आफ्नै ऐतिहासिक महत्त्व बोकेको छ ।

[परिवर्तन्] जनसंख्या

२०५८ सालको जनगणना अनुसार यस जिल्लाको जनसंख्या ३,३७,७८५ मध्ये १,६५,३३० (४८.९५%) महिला र १,७२,४५५ (५१.०५%) पुरुष रहेका छन् । विगत १० वर्षको अन्तरालमा जनसंख्या ८०,६९९ जनाले व्रीद्धी भएको छ । यस जिल्लाको वार्षिक जनसंख्या व्रिद्धिदर २.७३% रहेको छ भने लैङ्गिक अनुपात १०४.३१ रहेको छ । यस जिल्लाको जनघनत्व ८५९.८५ वर्ग कि.मी. रहेको छ । यहाँको घरधुरी संख्या ६८,९२२ रहेको छ भने औसत परिवार संख्या ४.९० रहेको छ । यहाँको जनसंख्या नेपालको जनसंख्याको १.४६% रहेको छ । साथै यहाँको शहरी जनसंख्या १,६२,९९१ छ भने ४१ वटा गा.वि.स. हरुको जनसंख्या १,७३,६३६ रहेको छ ।

[परिवर्तन्] इतिहास

काठमाडौं उपत्यकाको प्रसिद्ध तीन शहरहरु मध्ये ललितपुर सवभन्दा पुरानो शहर मानिन्छ । यस शहरलाई प्राचीन कालदेखि हालसम्म समय अनुसार विभिन्न नामले चिनिदै आएको छ । जस्तै यल, युपग्राम, ललितपत्तन, ललितपुरी, मानिङ्गल, पाटन आदी । साहित्यिक श्रोत र जनश्रुतिअनुसार ललितपुर शहर किरातकालमा नै स्थापना भैसकेको थियो । उक्त जनश्रुति अनुसार ललितपुरको अर्को नाम “यल” पहिलो किराती राजा यलम्वरको नामबाट राखिएको हो । जनश्रुति तथा यहाँको रीतिरिवाज पनि ललितपुर शहर र किराँतहरुको प्राचीन सम्वन्ध देखाउन सहयोग गर्दछ । क्वालखु स्थित पट्को डोँ (किरात दरवार -), ८०० किराती मारिएको ठाँउ भनि चिनिने च्यासल, हालसम्म पनि किरातिहरु वर्षको एकपटक आई पूजा गर्नु पर्ने त्यागल स्थित सिद्धिलक्ष्मी मन्दिरको परिसरमा रहेका देवताहरु, तिखिदेवल स्थित शिवजीको मन्दिर आदिले किराँत र ललितपुरको प्राचीन सम्वन्ध थियो भन्ने प्रष्ट हुन्छ ।

यस शहरको प्राचीनताको बारेमा प्रमाणित रुपमा प्रकाश पार्ने पुरातात्विक श्रोतहरुको अभाव छ । तर केही वंशावलीहरुले भारतका मौर्य सम्राट अशोकर् इ.पू. २५० तिर काठमाडौं उपत्यकाको भ्रमण गरेको र उनले ललितपुरको चारकुना चार र विचमा एक समेत गरेर पाँच स्तूपको स्थापना गरेको कुरा उल्लेख गरेका छन । हालसम्म पनि ललितपुर चारदिशामा चारवटा प्राचीन स्तुपहरु रहेका छन । जुन अशोक स्तुपको नामले प्रख्यात छ ।

ललितपुर क्षेत्रमा प्राचीन समयदेखि नै बस्ती बसिसकेको र एउटा केन्द्रको रुपमा विकास भैसकेको कुरामा दुइमत छैन । लिच्छविकालमा यो क्षेत्र युपग्राम नामले चिनिन्थ्यो । यहाँ पूर्व दिशामा दीपावती नगर (गईट) दक्षिण दिशामा मतीनगर (लगनखेल), पश्चिम दिशामा शिलापुर दानागिरि (पुल्चोक), उत्तर दिशामा ललितारण्य (कुम्भेश्वर) र मध्य भागमा स्वस्तिक आकारको मंगलबजार रहेको बर्णन पाइन्छ । त्यस्तैगरी पूर्व दिशामा श्री बालकुमारी, दक्षिण दिशामा बटुकभैरव र श्रीमहालक्ष्मी, पश्चिम दिशामा खड्गयोगिनी र उत्तर दिशामा चामुण्डादेवी रहेको छ । लिच्छवी कालका पुरातात्विक श्रोतहरु अभिलेख, मूर्ति, ढुङ्गेधारा, जलद्रोणी आदि प्रसस्तै मात्रामा प्राप्त भएबाट लिच्छविकालमा ललितपुर पूर्ण रुपमा विकास भै सकेको बुझिन्छ । यहाँ रहेका २४ वटाभन्दा बढी लिच्छविकालिन शिलालेख, पहिलो शताव्दीको च्यासलको गजलक्ष्मी, हौगलको हारती, बगलामुखिको मातृकाहरुको मूर्ति, सिकुबहीको उमामहेश्वर, चण्डेश्वरी मन्दिर अगाडीको उमामहेश्वरको मूर्ति, खपिँछे भैरब मन्दिरको परिसरमा रहेको शिलालेख सहितको जलद्रोणी, अभिलेख सहितको ढुङ्गेधारा आदि प्राप्त भएबाट लिच्छविकालको युपग्रामको बनौट कला कौशल केही विकास हुन्दै आएको बुझिन्छ । हालसम्म यस ललितपुर उप-महानगरपालिका क्षेत्रमा २४ वटा लिच्छविकालका शिलापत्रहरु पाइएका छन । आजसम्म प्राप्त शिलालेखहरु मध्ये पहिलो अभिलेख स्वथ टोलको संवत् ४११ को अभिलेखलाई पनि लिन सकिन्छ ।

त्यस्तैगरी पाटन बाहालुखाको सम्वत ४३५ को दण्डनायक र र्सवदण्डनायकको उल्लेख परेको छ भने सम्वत् ६७ को नरेन्द्रदेवको अभिलेखमा युपग्राम, भट्ट र माप्चोक अधिकरणको अधिकार हर्टाईएको ब्यहोरा परेको छ । यहि लिच्छविकालको युपग्राम नै पछि गएर पाटन तथा ललितपुर भन्न थालियो । यल, पाटन, ललितपटन, ललितापुरी, ललितपुर, मनिङ्गल आदि नामले प्रख्यात यस नगर मल्लकालमा छुट्टै राज्यको रुपमा रहेको थियो । मध्यकालको बौद्ध धर्म र संस्कृतिको केन्द्रको रुपमा विकास हुनुको साथै कला र संस्कृतिको दृष्टिबाट महत्वपूर्ण केन्द्रको रुपमा रहिरह्यो । यसैले आज यस नगरलाई City of fine Arts को नामले चिनिन सफल भएको हो । ललितपुर नगरका भौतिक सम्पदाको प्राचिनता बारे धेरै अगाडिसम्म पुग्नसक्ने प्रमाणहरु नपाइएता पनि मल्लकालको पूवार्धमा बनेका सम्पदाहरु हालसम्म पनि जीवित नै रहेका छन् । बंशावली तथा अन्य केही स्रोतहरुले वरदेवको हजुरबाबुले -राज प्रसाद) दरबार बनाइएको, सन् ११७६ रुद्र देवले पाटन दरबारको एक चोक निर्माण गरेको उल्लेखहरु पाइएको छ।

ललितपुर जिल्लाका गाउँ विकास समितिहरु यस प्रकार छन्-

१. आश्राङ २. बडिखेल ३. भारदेउ ४. भट्टेडाँडा ५. विशङ्खुनारायण ६. बुखेल ७. बुङ्गमति
८. चन्दनपुर ९. चापागाउँ १०. छम्पी ११. चौघरे १२. दल्चोकी १३. देविचौर १४. धापाखेल
१५. डुकुछाप १६. घुसेल १७. गिम्दी १८. गोदामचौर १९. गोदावरी २०. गोटीखेल २१. हरिसिद्धी
२२. इकुडोल २३. इमाडोल २४. झरुवारासी २५. कालेश्वर २६. खोकना २७. लामाटार २८. लेले
२९. लुभु ३०. माल्टा ३१. मानिखेल ३२. नल्लु ३३. प्युटार ३४. सैंबु ३५. शंखु ३६. सिद्धीपुर
३७. सुनाकोठी ३८. ठैब ३९. ठेचो ४०. ठुलादुर्लुङ ४१. टिकाथली

प्रगति उही हो… अनुसन्धान चल्दैछ

Posted November 7, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

मिशन सर्च सबिना

नोभेम्बर ७  कार्तिक २१ शुक्रबार – ५८ दिन

समय नै त हो । कसैको परवाह नगरी निरन्तर बढिरहन्छ । आजको दिनले झण्डै हप्ता दिन नाध्यो कुनै खोजखबरका बारेमा नलेखेको । प्रारम्भमा निकै व्यस्तता बढेपनि बिस्तारै सुस्ताएको अनुसन्धान र प्रगतिको कुराले म समेत ढिलासुस्तीमा परेछु । त्यसमा फेरि अत्यावश्यक कामले गर्दा समय नै कम भयो । सरकारी कामनै त हो कहिले सकिँदैन ।

यही काम हप्तौ बिताएर बल्ल सक्याएको छु । यता जापानबाट सबिनाको रहस्यमय हराउनुको खोजी चलिरहेकै छ । उनको बुबा सानुलालसँग भेट टुटेकै छैन । यसमा दुख लाग्दो के हो भने यहाँ निकै कुरा ले्ख्न सकिएन ।

अहिले फेरि जापानबाट नयाँ कुरा आएको छ । सबिनाले प्रयोग गरेको मोबाईलबाट सम्भावित घटना खोजिरहेका जापानका प्रहरीले अहिले अन्य फोन सम्पर्कको आधारमा नयाँ तथ्य फेला पार्ने प्रयासरत छ । यसको बारेमा पाईएको खबर यहाँ पस्किदै जानेछु नै । अहिले बिदा ।

खुल्दैछ रहस्य हराउनुको !

Posted October 23, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

मिशन सर्च सबिना

अक्टोबर २३  कार्तिक ६ शुक्रबार – ५८ दिन

बिहानबाट प्रारम्भ हुने भेटघाट दैनिकी आज पनि भयो । चिया पियौं । अनि त्यही खबरको आशामा हामीहरु बसेका थियौं । खासै प्रगतिमय जवाफ मौखिक रुपमा पाईएको थिएन तर अहिले भने केही नयाँ प्रगतिको आभाष भएको छ । अनि केही दिन अघि पठाएको पत्र उता सबैलाई वितरण भईसकेको छ । अनि प्रयासका रुपमा उताको दूतावास सम्बन्धित निकाय लगायत सबैले सहयोगी भुमिका खेलिरहेको खबर छ ।

साथै नयाँ कुराहरु निस्किरहेको छ । तर विश्वस्त हुन सकिने अवस्था आउनको लागि प्रमाण हुनु जरुरी छ । जुन चाँडै नै अब रहस्य खुल्दैछ । अनि जापानी प्रहरीले सबिनाका सहपाठीहरुसँग नम्बर लिएका छन् भने सम्पर्क सुत्र र डिएनए बाट खोजी गरिरहेको साथीले जानकारी दिए ।

जापानका साथीसँग लामो कुराकानी भएको छ । सो सम्बादमा सानुलाल आशाकाजी  बुबा र गोपाल साथै हुनुहुन्छ । साथीका कुराहरुले नयाँ रहस्य खुल्ने सम्भावना आएको छ । साथै हराएका सबिनाको खोजीका लागि दिईएको निवेदन अनुसार नेवा जागरण मच जापानले सघाउने वाचामा आत्मियता पुर्वक सघाउँदै आएको छ । मचले आफ्नो विद्युतीय ठेगानामा हालेको छ सबिना हराउनुको खबर Sabina Maharjan Missing From Fukuoka

अरु उही हो पुरानो बन्दै गएको रहस्यमय घटना चाँडै सत्य समाचारको खबर आउने पर्खाईमा ।

खबर आऊन थाल्यो…

Posted October 22, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

मिशन सर्च सबिना

अक्टोबर २२  कार्तिक ५ बिहिबार – ५७ दिन

बिहानैबाट कुर्दे थिए जापानको एक साथीबाट सुखद खबर । बल्ल दिउँसोतिर सम्पर्कमा आए । २ घण्टा कुरा भयो । कुराकानीमा सबिना ‘….’ खबर आयो । यो खबरले केही चित बुझ्दो यथार्थ आएकोमा मन ढुक्क भयो । सानुलालले पनि केही बेर कुरा गरे । जापानमा सम्बन्धित निकायले प्रयास गरिरहेको जानकारी दिए साथीले ।

अनुमानबिनाको भेटघाट भयो अनोजसँग । फेरि त्यही कुरामा हामीहरु अलमलिएका थियौं । कसरी यो घटनाको वास्तविकतामा पुग्ने भनेर । तर मेसो पाएपनि नेपालमै बसेर खासै उल्लेखनीय सफलता हात पार्ने आधार देखिएन । जे होस् संयुक्त प्रयास जारी छ ।

अनुसन्धान जारी रहेको खबर आयो…

Posted October 21, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

मिशन सर्च सबिना

अक्टोबर २१  – कार्तिक ४ बुधबार – ५६ दिन

बिहानै भेट्न आईपुगेका सानुलाल निकै खुशी छन् । मुहारमा लाग्दै थियो केही खबर पक्कै छ । नभन्दै वहाँले खबर पाएको रहेछ की जापानमा प्रहरीले थप अनुसन्धानका लागि कोर्टबाट अनुमति पाईसकेका छन् ।

जापानमा कानुनी प्रावधान अनुसार कोर्टबाट लिखित आदेश नभएसम्म अनुसन्धान गर्ने नमिल्ने प्रावधान छ । यसपछि जापानी प्रहरीले एकेडमीका अध्ययरत सबै विद्यार्थीहरुका फोन नम्बर लगेका छन् । प्रारम्भिक अनुसन्धानमा लगिएको नम्बरले सबिना हराउनु पूर्वका सम्पर्क नम्बरहरु र कुराकानीबाट प्रमाण खोज्नेछ । साथै एक खबर अनुसार त्यो नम्बर भएकालाई खोजी गरिरहेको छ ।

यसैगरि आज हामीले जापानको एक साथीलाई खोजी र छानबिनका लागि पत्र पठायौं । पत्र पठाउनु अघि सम्बन्धित सबैलाई एकपटक सोधियो । सबैबाट खबर पाएर हामीले आधा सय संस्थालाई सम्बोधन गर्दे पत्र पठायौं । यो अनुसन्धानका अर्काे एक पाटो सहयोगी हुनसक्ने आशामा यो पहल गरेका हौं ।

दिउँसो ३ घण्टा सानुलालले जापानको एक साथीसँग कुरा गरे । साथै सबिनाको दाजु र बहिनी पनि बसेका थिए । साँझ त्यही जापानी प्रहरीको अनुसन्धान र जापानमा पठाईएको पत्रबाट राम्रो सुखद समाचार चाँडै आउनेछ भन्ने आशामा हामी आजलाई बिदा भयौं ।

मात्र पर्खाई छ…

Posted October 20, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

मिशन सर्च सबिना

अक्टोबर २०   कार्तिक ३ मंगलबार – ५५ दिन

अस्तिको कुराकानी पश्चात् हामी बुधबार कुरिरहेका छौ । केही खबरको आशा गर्दै । उताबाट पनि कुनै खबर आएन न यताको मन्त्रालयबाट । जापानका एक साथीलाई पठाउने भनिएको पत्र समेत पठाउन सकिएको छैन । किनभने यताबाट बुधबार सम्म कुर्नुपर्ने बताईएको छ । यही भएकोले यही दिनलाई कुर्देछौ । फेरि जापानमा सरकारी निकायबाट शुक्रबारबाट सोमबार बिदा दिईने प्रावधान छ ।

बिहान र बेलुकाको चिया फेरि पनि दोहरियो । त्यही कुरामा हाम्रो कुरा भयो । साथै एकपटक फेरि जापानका साथीलाई कुरा गर्न मन लाग्यो । फेरि यता खोजीको क्रम ढिला भईरहेको अवस्था छ । झण्डै दुई महिना बितिसकेको घटनाको कुनै यथार्थ खबर बाहिर आएको छैन ।

मात्र भेट र उही विषय !

Posted October 19, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

मिशन सर्च सबिना

अक्टोबर १९ ,  कार्तिक २ सोमबार – ५४ दिन

खासै नयाँ कुराको पर्दाफाश भएको छैन । अझ भनु की नयाँ जापानबाट समाचारहरु आएको छैन । आज बिहानै पनि सानुलाल आउनुभयो । साथै सँगै चिया पियौ र हामीहरु त्यही परराष्ट्र मन्त्रालयको प्रतिवेदन कुरिरहेका थियौं । अनि जापानस्थित नेपाली नियोगका राजदूत गणेश योजनको जवाफको प्रतिक्षामा पनि ।

साथी आएनन् …

Posted October 18, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: , ,

मिशन सर्च सबिना

आज बिहानै देखि सानुलाल सम्पर्कमा आएन । उनको कौसीमा सुर्यमानलाई देखेको थिए । म भने जापानका एक साथीलाई सम्पर्क गर्नेका लागि उनलाई कुरिरहेको छु । यता फेरि तिहारको चटारो पनि छ । हिजो पनि निकै रातसम्म उनलाई कुरे । लगभग रात्रीकालीन १ बजेसम्म । तर सम्पर्क हुनसकेन ।

त्यस्तै साँझ ४ बजेतिर सानुलाल भेट्न आईपुगे । उही एकै विषयको एक प्रश्न । अनि प्रयासको लागि पठाउने भनिएको पत्र पठायौं भनेर सोध्नुभयो । म भने साथी सम्पर्क नआएकोले आज पठाउन नपाएको बताए ।

यता अनलाईन पत्रिकामा हप्तौ बित्यो अझै बेखबर भन्ने समाचार छापिएको रहेछ । घरमा म्हपूजाको समय बित्न लागेकोले यतिमा कुरा सक्याएर आजलाई बिदा ।

आगामी साता जवाफको आशा !

Posted October 17, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर १७   आश्विन ३१ – ५२ दिन

मिशन सर्च सबिना

एकाबिहानै भेटका लागि सानुलाल आईपुगे म कहाँ । उही हप्तौदेखिको चिन्तित भावमा । कहाँ पुगेर आऊनुभयो भन्ने प्रश्न मौन हुँदै हल्का स्वरमा जवाफ दिनुभयो । मन बिचलित छ यसो बाहिर घुम्दै आएको छ । उही पहल र प्रयासमा हाम्रो कुरा भयो । सन्दर्भका शंकाहरु हिजैकै जस्तै ।

दिउँसो अचानक फोन आयो सानुलालको । एकपटक तत्कालै भेटका लागि । म पुगे आज नयाँ पात्रसँग परिचित हुनपुगे अर्थात वहाँको ज्वाँई । नेपालस्थित जापानी दूतावासमा कार्यरत । वहाँले यो घटना केही दिन अघिमात्र मौखिक थाहा पाएका थिए । वहाँबाट प्राप्त जानकारीमा उता जापानमा कानुनी प्रयास भईरहेको र आगामी साता यसको केही रहस्य खुल्ने बताए ।

साथै अनोजको व्लगमा लेखिएको कतिपय कुराहरु नकारात्मक हुनसक्ने निष्कर्ष निस्कियो र यो वार्ताका लागि मैलै अनोजलाई बोलाए । प्रत्यक्षरुपम फेरि पनि त्यही पुराना शंका र नयाँ प्रयासका कुराहरु पनि उठे । जापानी कानुनी अनुसार पर्याप्त प्रमाण नभई कसैलाई कारवाही नगर्ने हुन्छ । र जापानमा यसको लागि प्रयास भईरहेको छ । केही दिनमा सम्बन्धित निकायबाट अनुमति प्राप्त भएपछि सत्यकुरा बाहिर आउने पक्का भएको कुरा उठ्यो । आजको यो वार्तामा सुर्यमान एक नयाँ अनुहार , अनोज, सबिनाकी बहिनी आँटी र म लगायत सानुलाल थिए । केही घण्टाको सम्बाद पछि हामीहरु फर्कियौं ।

बेलुका लक्ष्मी पूजाको तयारीमा व्यस्त थियौं । मेरो अफिसको कोठामा बती बलेको देखेर सानुलाल आईपुगे । आफुलाई चित नबुझेका कुराहरु सुनाउन र अब फेरि भोलीका लागि के पहल गर्न सकिन्छ भनेर सल्लाह गर्ने । लामो कुरा गर्न पाईएन । भोली भेटेर फेरि यसबारे चर्चा गर्ने भन्दै बिदा लियौं ।

परराष्ट्रको आधिकारिक जवाफको पहिलो पत्र !

Posted October 16, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर १६ , शुक्रबार आश्विन ३० – ५१ दिन

मिशन सर्च सबिना

बिहानै देखि चटारो छ । हिजो बैठकको सहमति अनुसार जापानमा एउटा पत्र लेख्नुपर्ने भएकोले । बिहान भेट्ने वाचा पुरा गर्दे अनोज शाक्य आईपुगे । लगभग हिजोको समय अनुसार हाम्रो भेट भयो । यता तीन जनाको समुहले उही शंका र आरोपित कुराहरुमा अडित हुनपुगे ।

पत्र प्रेषितको कुरा भएकोले यसलाई सानुलालको घरबाट पठाईयो । त्यसपछि चियाको स्वाद लिँदै सबिनाको खोजी र प्रमाण जुटाउन उनका विद्युतीय खाताहरु पल्टाईयो । जसबाट निकै कुराहरु खुल्न पुगेको छ । त्यसपछि त्यही प्रमाणको आधारमा हामीले केहीलाई फोन सम्पर्क समेत गर्यो जापानमा । लामो कुराकानी समेत भयो । यसमध्ये कतिपय कुरालाई यहाँ लेख्न नसकिएकोमा म क्षमाप्रार्थी छु ।

यही सिलसिलमा व्यस्त भईरहँदा परराष्ट्र मन्त्रालयबाट अरुण धितालको फोन आयो । सबिनाको खोजीको दोश्रो प्रगति विवरण आएको रहेछ । दिउँसो ३ बजे भित्र आउन भनेर फोन काटियो । त्यसपछि नयाँ केही कुराको ‘पर्दाफाश’ होला भनेर निकै शंकामय कुरा समेत भयो । सबै जानुभन्दा केही जानु वेश ठानेर स्थानीय सुर्यमान र सानुलाल परराष्ट्रतिर जानुभयो । उताबाट जापानी दूतावासमा जानकारी लिन पुगेका उनीहरुले राम्रो जवाफ पाएनन् । फोनको कुरा निकालेर उनीहरुलाई सम्बन्धित मान्छेले कराएछन् । अनोज र म यही छु । हामी केही समयमा आउने वाचा गरेर पत्रिकाको बाँकी काम सक्याउने तरखरमा थियौं । यो सिध्याएर हामी राजधानीको भिडभाड र चापचापको स्थितीबाट पार पाउँदै नजिकिन लाग्दा भएको फोन सम्पर्कमा आउनु नपर्ने कुरा उठ्यो । त्यसपछि बेलुका भेट्ने कुरा भयो । विवरणमा नयाँ कुरा केही रहेनछ ।

बेलुका भेटमा हेर्ने भनेर मैलै फोन राखे । साँझ काम सिध्याएर म घरमा पुगे करिब ८ बजेतिर । अनि त्यही कुराको शंकामा पत्र हेर्यौ । सक्कली पत्रको कुनै अंश थिएन । त्यो विवरण पढेर उतै छोडेर आउनुपर्ने रहेछ । उहाँले त परराष्ट्रको तर्फबाट जापानमा खोजी हुँदैछ भनेर जानकारी गरेर लेखिएको मन भुलाउने पत्र रहेछ । सानुलालको लागि यो दोस्रो पत्र थियो । यसको कुनै महत्व छैन । नजिकै बसेका अनोजले भने । त्यत्रो समयबित्दा समेत खोजी हुँदैछ भनेर आधिकारिक जवाफ पहिलो पत्र थियो त्यो । अनि त्यसपछि लामो कुरा गरिएन । ललितपुरबाट प्रकाशित अनलाईन पत्रिका साप्ताहिकमा छापिएको बिशेष समाचारको बारेमा कुरा भयो । सानुलालले पढे र ठिक छ भनेर प्रतिकि्रया समेत गरे । अन्तिम निष्कर्ष त्यही थियो । खोजीको अन्तिम सुखद जवाफ कहिले आऊला ?

कमिटी निर्माण र बृहत निर्णय !

Posted October 15, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर १५  बिहिबार आश्विन २९ – ५० दिन

मिशन सर्च सबिना

बिहानैदेखि सबिना खोजीका लागि बिबिध पहलका बारेमा कुराकानी भयो । सानुलाल अनोज र म अफिसमा चिया पिउँदै आजसम्मको पहल र आउन सक्ने प्रतिकि्रयामा केन्द्रित थियौ । सदा जस्तै अनोजको एउटै कुरामा दावी थियो की अब यो खेल धैरै चल्दैन चाँडै पता लाग्छ । वहाँको भनाईमा सबिनामा स्थानीय नागरिकबाट गलत काम भएको छ । यसमा सानुलालले सकारात्मक जनाउँदै आएका छन् भने मलाई भने अरु र्नै घटना भएको हुनसक्ने आशंका बढी छ । यस माथि कसैमा गरिने आक्षेप अघि हामीसँग कुनै प्रमाण थिएन । यसैकारणले पहिला खोज्ने र यथार्थ आएपछि मात्र कुनैपनि कारवाही बढाउन सकिने मेरो धारणा थियो ।

उता अनोजको टेलिफोन वार्ताले सम्बन्धित पक्षको सकारात्मक प्रस्तुती छैन । यो मान्छे को हो भनेर बारम्बार गरिने प्रश्नले अनोजलाई अठ्यारो परेको छ । उनीसँग कुनैपनि आधिकारिक पत्र वा खोजको लागि जिम्मेवारी नदिएको गुनासो पनि छ । यसैले उनले एउटा कमिटीको गठन गर्न पुगे । कमिटीमा अहिले उनले चार नाम मात्र समाबेश गरेका छन् ।

संस्थापक – सानुलाल महर्जन
अध्यक्ष  – अनोज शाक्य
उपाध्यक्ष – सुविन श्रेष्ठ
सदस्य  – जापानी नागरिक

यो बिषयलाई प्रसारण गरेपछि उता एशियन एकेडमीबाट नेपाली अधिकृत धर्म राज अधिकारीले यसबारेमा थप सोधेको परिबारले बताए । जे होस् यसलाई थप फराकिलो पार्नेका लागि आज साँझ मेरो अफिसमा बैठक बोलाउने निर्णय भयो । साँझ ७ मा गरिएको बैठकमा टोलमा मुख्य नाईके तथा प्रमुख सहभागी थिए । राजनीतिक दलका भातृ संगठनका प्रमुखसँगै हामीहरु गरेर जम्मा ८ जनाको समुह थियो । सामुहिक रुपमा बसेको ३ घण्टे वार्तामा एक विषय तर अनेक सम्भावनाका बारेमा सबैका आफ्ना मतहरु र धारणा पोखे । हामीबाट बनेको कमिटीमा थोरैमा सहमति जनाएर यसलाई बृहत बनाउने अडानसहित तीन जना सहभागीलाई बिशेष कामको जिम्मा दिने निर्णय सहित चिया खाएर बिदा भयौं ।

अनुसन्धान चलिरहेकोले नाम खुलाईएको छैन ।

खोजी जारी छ…

Posted October 14, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags:

अक्टोबर १४  बुधबार आश्विन २८ – ४९ दिन

मिशन सर्च सबिना

हिजोको कुरा अनुसार आज डिआईजीसँग बार्ताका लागि पुग्यो । बिहान साढे सातमा हामी वहाँको घरमा पुग्यो । अलिकति चोटका अस्वस्थ्य महसुस गरेपनि वहाँले यो कुराका लागि सम्पुर्ण समय दिएको सम्बादको क्रममा महसुस गर्न पाईयो । वहाँले पनि जापान लगायत यहाँपनि सकेजति स्थानमा बुझेर र सुराक प्राप्त गर्ने खोजिरहेको बताए । साथै पहिलोपटक परिचय हुन पुगेको वहाँसँग निकै लामो कुरा भयो । पत्रकारितातिरको प्रश्नमा वहाँले मेरो नाम निकैपटक पढेको बताए । कुरा खोजीमा केन्द्रित भयो । हिजैमात्र जापानका एक सहयोगीसँगको वार्ता भएको टेप सुनाए । टेपमा भनिएका कुराले अनुसन्धानमा अझ सहज हुने बताए ।

कुराकानीले लामो समयसम्म निष्कर्ष ल्याउन सकेन । यद्धपी वहाँले आवश्यक कागजात मेरो विद्युतीय ठेगानामा पठाउने बाचा गरे । हामी उताबाट निस्कियौं । दिउँसोतिर सोही मिशन सर्च सबिनाका लागि आवश्यक पर्ने पत्रहरु मेरो मेलमा पठाएको जानकारी डिआईजीले दिनुभयो ।

अनुसन्धान चलिरहेकोले नाम खुलाईएको छैन ।

विषय एउटै शंका दर्जनौ !

Posted October 13, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर १३  मंगलबार आश्विन २७ – ४८ दिन

बिहानैदेखि भेट भयो सानुलालसँग । विषय एउटै तर शंकाका दर्जनौ आधारमा हामीहरु कुरा गर्यौं । जापानका एक नयाँ सहयोगी पात्रसँगको आज भेट कुरिरहेको थिए । त्यो जानकारी गराए । वहाँलाई यो भेटपछि निकै राहत मिल्ने र सत्यकुराको जानकारी हुने जानकारी गराएर चियामा हाम्रो सम्बाद रोक्यौं ।

यस्तै दिउँसोतिर भनेको मान्छेसँग विद्युतीयस्थलमा भेट भयो । निकै लामो कुराहरु भए । आधिकारिक अनुमति पछि खोजी गर्न र तत्कालै घटनाको पता लगाउने वहाँले वचन दिनुभयो । उनले कुनै पनि गारो सारो सहयोग को बाचा गरे । यो कुरा वहाँलाई सुनाए बेलुका । निकै खुशीको आभाष गर्नुभयो वहाँले र सबिनाका मामा गोपाललाई पनि यो कुरा सुनाए । आज भने निके दिन पछि राम्रो निद्रा लागेको अनुभुति भयो ।

अनुसन्धान चलिरहेकोले नाम खुलाईएको छैन ।

बिद्यालयले पत्र लेख्यो, सबिना ‘टोकियो’ तिर !

Posted October 12, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर १२  सोमबार आश्विन २६ – ४७ दिन

आजपनि बिहानैबाट एउटै कुरामा अनेक पहलका बारेमा कुराकानी भयो । हामीसँग सहयोगी बनेका अनोजले जापानका स्थानीय पुलिसका फोन सम्पर्क गरेको कुरा बताए । यसले खोजी कार्य चाँडै हुने सत्यतथ्य बाहिर आउने हामीलाई सुनाए । यसमा सानुलाल पनि खुशी देखिए ।

जापानमा गरिएको फोन सम्पर्कले अन्य केही नकारात्मक कुरा उठाउने हो की भन्ने डर पनि मानेका रहेछन् सानुलालले । यही समयमा नयाँ कुरापनि आयो । त्यो चाहि सबिना हराएको भनेर सम्बन्धित बिद्यालयले पुलिसमा उजुरी दिएको रहेनछ । सानुलालले यो समयमा दुख मान्दै भने । सबिना हराएको बारेमा विद्यालयले आधिकारिक पत्र पठाएको पनि छैन । राजधानी दरबारमार्गमा भेटेर केही साता अघि नेपाली प्रमुख धर्म अधिकारीले एउटा पत्र सुम्पेका थिए । जुन पत्रमा विद्यालयको छाप छैन । न मिती नै छ । अर्का शंकास्पद कुरो के पनि हो भने प्रिंसिपलको नामबाट कोरिएको भनिएको पत्रमा उसको हस्ताक्षर पनि छैन ।

हराएको हप्तौ बितेको र परिवारमा निकै शंका मडारिन थालेको बेला यस्तो पत्रको कुने महत्व रहेन । पत्रका विद्यालयका तर्फबाट उनी टोकियोका गाईड बुक पढिरहेको र उतातिर गएको हुनसक्ने भनेर लेखिएको छ । उजुरी दर्ता नभएकोले खोजी नभएको होला उता विद्यालयले भने निकै अघि नै हराएको पुलिसलाई जानकारी गराएको बताएको रहेछ ।

बेलुका झण्डै ११ बजेसम्म हाम्रो कुरा सकिएन । चिन्ता हामीमा पनि छ । हाम्रो प्रयास जारी छ । तरपनि कहि कतै नपुग प्रयास भईरहेको हो की भनेर स्थानीय रुपमा जापान बस्दै आएका एक मित्रलाई गुहार्ने निधो गरे र भोली भेटको लागि आग्रह गरे ।

जीवनको एक अध्याय – मिशन सर्च सबिना !

Posted October 11, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर ११  आईतबार आश्विन २५ – ४६ दिन

सबिना हराएको खबरमा पनि निकै दुख मानिरहेको छु । यसकारण पनि किनभने मसँगैको घर नजिकमा उनको घर छ । उनका बुबा र आमासँग राम्रो बोलचाल छ मेरो । एक पटक घरमा रुद्रीपाठ गर्दा उनीहरुसँग अझै नजिक हुने मौका मिलेको थियो । यस्तै सम्बन्धले म मेरो तर्फबाट खोजीका लागि केही सहयोग गर्ने चाहन्थे । तर सहयोगको बारेमा भन्नु अघि एक साथीसँग सल्लाह आवश्यक थियो ।

मिशन सर्च सबिना

sभर्खरै मात्र साथी बनेका अनोज शाक्यलाई भेटको निम्तो दिए । उनी आए भेट भयो कुरा भयो । कुराकानीमा मेरो आग्रह पनि सुनाए । हामीले जापानमा हराएकी सबिना खोज्नका लागि केही गर्न सकिन्छ भनेर । उनले सहर्ष स्विकारे र मैलै सानुलाललाई बोलाए । हाम्रो करिब ५ घण्टा भन्दा बढी कुरा भयो । उनले जापानको बारेमा कहिले थाहा नपाएको जानकारी समेत दिए । र निकै ढिलासम्म कुराकानी भयो । जे होस् सक्दो सहयोग गर्ने बाचा गरेर हामीहरुले आजको पहिलो दिनको भेट र खोजीलाई समापन गर्यौं ।

हाम्रो संयुक्त भेट र सहमतिले नयाँ खोजको प्रारम्भ गरेको महसुस गरेको छु । मलाई लाग्छ यो प्रयासमा म हारेपनि जितेपनि मेरो लागि यो जीवनको एक त्यस्तो अध्याय बन्नेछ । जसले मैलै मेरो जीवनमा नयाँ रंग पाउनेछु । यही वचनमा बाँधिएर आजबाट यहाँ यही मिशनलाई प्रत्येक दिन राख्नेछु । जसबाट मिशन सर्च सबिनालाई शब्दका माध्यमबाट हामी मिशनको कति नजिक पुग्यौं भनेर प्रत्यक्ष जानकारी दिनेछ । मलाई पनि नयाँ प्रयासको थालनी भएको लाग्नेछ । यस मिशनमा निकै पात्रहरु आउनेछन् र जानेछन् । तरपनि प्रारम्भ र अन्तमा देखिने मुख्य पात्रलाई यसप्रकार छन् ।
मिशन सर्च सबिनाका पात्रहरु

एशिया जापानीज एकेडमी – जापानमा सबिना अध्ययनरत विद्यालय
सबिना – जापानमा हराएकी नेपाली छात्रा – पेशा – विद्यार्थी
सानुलाल – सबिनाका बुबा – पेशा – व्यापार
धर्मराज अधिकारी – जापान एकेडमीका नेपाली प्रमुख
आशाकाजी – सबिनाका ठूलो बुबा – पेशा – रिटाएर
गोपाल – सबिनाका मामा – पेशा – नेट व्यवसाय
अनोज शाक्य – जापानमा पहलका प्रवक्ता – पेशा – जापानी भाषा प्रशिक्षक
सुविन श्रेष्ठ – काठमाडौं लगायत जापानमा पहलकर्ता – पेशा – स्वतन्त्र पत्रकार

अनुसन्धान चलिरहेकोले अरू सहयोगी  नामहरु खुलाईएको छैन । तस्बीर : परिवार

मन स्थिर छैन !

Posted October 10, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर १०  शनिबार आश्विन २४ – ४५ दिन

मन स्थिर छैन । मनमा अनेका शंकाहरु आईरहेको छ । जापान जस्तो मुलुकमा एक नेपाली छात्रा हराउँदा खोज्नका लागि पनि महिनौ लाग्दो रहेछ भन्ने कुरामा । फेरि मेरो तर्फबाट सक्दो सहयोग गर्छु भन्ने मनमा बसको थियो । यसमाथि जीवनमा पहिलोपटक एउटा जीवन्त अनुभवलाई आत्मसात गर्ने मौका मिलिरहेको अनुभुतिमा । र, मेरो तर्फबाट सके/नसके पनि यसलाई मेरो तर्फबाट पुरा सहयोग गर्दे मिशन सर्च सबिनालाई पुर्ण गर्नु नै छ । हेरौ मेरो प्रयासमा कसले पुरा साथ दिनेछ । यसको लागि भोली प्रतिक्षा गर्नुछ । तत्काले आँखामा उभिएको एक पात्र हो अनोज शाक्य । भोलीको भेटमा अरु कुराहरुको आदानप्रदान हुने नै छ ।

मिशन सर्च सबिना

Posted October 9, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

अक्टोबर ९, शुक्रबार आश्विन २३ – ४४ दिन

मिशन सर्च सबिना

पोखराबाट फर्किएको आजको दिनले ३ दिन बितेको छ । यता मेरो व्यक्तिगत चौतारीमा केही शब्द नकोरेको पनि महिनौ दिन बितेको छ । यही समिश्रण भावलाई फेरि एकपटक शब्दले सजाउन मन लागेको छ ।

यसको लागि हौसला बनेका छ डा.जुगल भुर्तेलको छोटो शब्द । प्रवासी नेपाली पत्रकारको विश्व सम्मेलनमा सागर नेपालले चिनारी पस्किँदा वहाँले म तपाईको व्लगको फैन भनेर भन्नुभयो । होईन यो कसरी हुन्छ मैलै पत्रकारितालाई व्यवसायिकतातिर लग्ने धुनमा व्लग नभरेको निकै समय बनेको थियो ।

यही शब्द बाणले फेरि एकपटक केही लेख्ने वाचा गर्दे म फर्किदै थिए साथै सोचमा जापानमा हराएकी नेपाली छात्राको तस्वीरपनि टाँसिएको थियो । फेरि उनी हराएको पनि आजको दिनले ४४ दिन बितेको छ ।

यो भन्दा थप जानकारी जुन नागरिक दैनिकमा छापिएको थियो र यो खबर मैलै पोखरामा हुँदा नै पढेको थिए ।

अध्ययनका लागि जापान गएकी छोरी अपहरणमा परेको आशंकासहित अभिभावकले खोजीका लागि आग्रह गरेका छन्। २१ वर्षीया छोरी सविना १ महिनादेखि सम्पर्कविहीन भएको भन्दै ललितपुर-३, पुल्चोकका सानुबाबु महर्जनले यथार्थ पत्ता लगाउन परराष्ट्र मन्त्रालयलाई आग्रह गरेका हुन्।

महर्जनका अनुसार जापानको फुकुओकास्थित एसिया जापनिज एकेडेमीमा जापानी भाषा अध्ययनरत सविना भदौ दोस्रो सातादेखि सम्पर्कविहीन छिन्। एकेडेमीका नेपाली निर्देशक धर्मराज अधिकारीले परिवारलाई पढ्न आउन छाडेको र बस्ने ठाउँमा पनि नभेटिएको जानकारी गराएका थिए।

‘पहिले सातामा २/३ पटक विभिन्न माध्यमबाट सम्पर्क भइरहन्थ्यो, भदौ १० मा पछिल्लो पटक सम्पर्क भएको हो,’ महर्जनले भने। केही दिनपछि छोरी कोठा, काम गर्ने ठाउँ र स्कुलमा पनि नभेटिएको जानकारी आएको उनले बताए। ‘सम्पर्क गर्दा अपरिचित पुरूषको आवाज आयो, पछि फोन उठ्दै उठेन,’ छोरीको अपहरण भएको हुनसक्ने आशंकासहित बाबु सानुबाबुले नागरिकसँग भने।

जापानी दूतावास, टोकियोस्थित नेपाली दूतावास र परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फत छोरीको खोजीका लागि पटक-पटक पत्राचार र पहल गरे पनि अझै थाहा हुन नसकेको उनले बताए। रोजगारीका लागि पढाइ र कोठा छाडेर अन्यत्र जानुपर्ने आफ्नो आर्थिक अवस्था नभएको उनको भनाइ छ।

टोकियोस्थित नेपाली दूतावास र मन्त्रालयले उनको अवस्था पत्ता लगाउन स्थानीय सुरक्षा अधिकारीहरूसँग नियमित सम्पर्क गरिरहेको परराष्ट्र मन्त्रालयका एक अधिकारीले जानकारी दिए। उनले भने, ‘हामीले दूतावासमार्फत् स्थानीय सुरक्षाअधिकारीहरूसँग उनको खोजी जारी राखेका छौं।

नेपाल समाचारपत्रमा

अध्ययनका क्रममा जापान पुगेकी एक नेपाली युवती विगत ३८ दिनदेखि हराइरहेकाले उनको खोजीका लागि नेपालले गरेको आग्रहप्रति जापान सरकारले उदासिनता देखाएको छ ।

ललितपुर, पुल्चोककी २१ वषीर्या सविना महर्जन जापानी भाषाको दुईवर्षो कोर्स अध्ययनका लागि गत वर्षवैशाखमा जापान गएकी थिइन् । स्थानीय फुकोओकास्थित एसिया जापानिज एकेडेमीमा अध्ययनरत उनी गत भदौ ८ गते बस्ने गरेका एकेडेमीकै छात्रावासबाट काम छ भनी बाहिर निस्केको र हालसम्म सम्पर्कमा नआएको बताइएको छ ।

परिवारकी कान्छी छोरी उनी भदौ १५ गतेपछि सम्पर्कमा नआएकी बुबा सानुलाल महर्जनले बताए । सो एकेडेमीका नेपाली निर्देशक धर्मराज अधिकारीले सविना हराएको बारे परिवारजनलाई जानकारी गराएका थिए। परराष्ट्र मन्त्रालयमार्फ जापानस्थित नेपाली दूतावासको पहलमा जापान सरकार तथा त्यहाँको स्थानीय प्रहरीमा सविनाको खोजीका लागि आफूले पहल गरेको महर्जनले बताए ।

मन्त्रालयका एक अधिकारीले दूतावासमार्फ सविनाको खोजीका लागि पहल गरिदिन आग्रह गरेको केही दिनमै जापान सरकार तथा स्थानीय प्रहरीमा अनुरोध गरिएको भए पनि जापानले हालसम्म कुनै प्रतिक्रिया नदिएको बताए । ‘हामीले मन्त्रालय र दूतावासबाट आवश्यक पहल गरेका छौं तर जापानले किन बेवास्ता गरेको हो बुझ्न सकिएन’ -उनले भने । उनले राजदूत गणेश योञ्जनमार्फ सविनाको खोजीका लागि काम भइरहेको र एक/दुई दिनमै केही थाहा लाग्ने दाबी गरे ।

सविनाका परिवारजन उनी अपहरणमा परेको हुन सक्ने आशंकामा चिन्तित छन् । ‘सविनाले प्रयोग गर्ने मोबाइलमा उनी हराएपछि पटकपटक सम्पर्क गर्ने प्रयास गर्यौं तर सम्पर्क हुनै सकेन’, बुवा सानुलालले चिन्तित मुद्रामा भने- ‘कसैले प्रलोभनमा पारेर अपहरण पो गरेकी भन्ने हामीलाई ठूलो पीर छ ।’ उनले पछिल्लो पटक बडादशैंको टीकाको दिन सोही मोबाइलमा फोन गर्दा अपरिचित मानिसले नबुझ्ने भाषामा केही बोलेजस्तो गरी मोबाइल राखेको र स्विच अफ गरेको बताए ।

पारिवारिक स्रोतका अनुसार सानुलाल छोरीको खोजीका लागि पहल गरिदिन आग्रह गर्दै प्रधानमन्त्री माधवकुमार नेपाललगायत विभिन्न राजनीतिक दलका नेतासँग भेट्नका लागि धाइरहेका छन् । सविनाका बुबाले जापानमा रहेका नेपाली कांग्रेसनिकट जनसम्पर्क समिति र नेपालीहरूका विभिन्न संगठनमा पनि सम्पर्क गरेका छन् तर छोरीको कुनै पत्तो लगाउन सकेका छैनन् ।

जापानमा अध्ययनमा पुग्ने कतिपय नेपाली विद्यार्थी ‘याकुजा’ नामक आपराधिक संगठनको अपहरणमा पर्ने गरेको पाइएको छ । अपहरण गरी जबर्जस्ती नाइटक्लबमा काममा लगाउने र थुन्ने उदाहरणहरू पाइने गरेकाले त्यसप्रति नेपाली विद्यार्थी सचेत हुनपर्ने एक प्रहरी अधिकृतको सुझाव छ । तर सविनाको स्थिति पत्ता लगाउन परराष्ट्र मन्त्रालयले नै विशेष पहल गर्नुपर्ने उनले बताए ।

उनले छोराछोरीलाई विदेश अध्ययनमा पठाएपछि भरपर्दो सुरक्षा प्रबन्ध र निगरानी गर्ने व्यवस्था भएका कलेजमा मात्रै भर्ना गर्न अभिभावकहरूलाई आग्रह गरे । जापानमा प्रत्येक वर्षसयौंको संख्यामा नेपाली विद्यार्थी अध्ययन गर्न जाने गरेका छन् । कतिपय छात्रवृत्ति पाएर जापान अध्ययन गर्न जान्छन् भने कोही स्वेच्छामा जाने गरेका छन् ।

जापानमा एशिया जापानीज एकेडमीमा दुई वर्ष जापानीज भाषाको कोस्र पढ्न गएकी हुन् सबिना महर्जन । भदौ १० अर्थात अगस्त २६ बाट विद्यालयमा नआएको र उनको कोठामा समेत सबिना नरहेको खबर परिबारले पाएको थियो । प्रारम्भिक प्राप्त यही जानकारीलाई आधार बनाएर मैलै प्रयास थाल्ने निधो गरे । र सोचे सहयोगको धुनलाई साँच्चैकै कसरी गर्न सकिन्छ भनेर । आँखामा सहयोगी पात्रहरु निकै थिएनन् । त्यसैलै दुई पात्रलाई गुहार्दा यो सम्भव हुनेछ भनेर पुर्ण आशा लिएको छु । यसको लागि भोलीबाट प्रयास गर्ने वाचा गर्छु ।

कतारसँग नसकिएको हिसाब

Posted August 21, 2009 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, मेरो लेख

Tags: ,

कतारदेखि कतारसम्म

कतारलाई छोडेर आउनु अघि मैलै ल्याउन नसकिएका सामानहरु अझै उतै छन् । कतार एयरवेजका अनुसार तीस किलोको सामान मात्र लान पाउने बताएको थियो । त्यसैले जम्मा भएको ७० केजी सामानमा ४० कतारमा छोडेर स्वदेश फर्किए ।

मेरो बाँकी रहेको सामानको हेरचाहमा लागेका केशव देवकोटाले निकै प्रयत्न गर्दा पनि त्यो पुरै सामान स्वदेश आईपुग्न असफल बन्दै गएको छ । म कतारको माहौलमा रहँदा म प्रति मित्रताका सहयोग देखाउने मित्रहरु हराएका छन् । साथी देवकोटाले निकै पटक मेरा पुराना मित्रहरुमा यो कुरा जानकारी गराउँदा पनि उनीहरु आफ्नै बाटोमा अग्रसर छन् । कोही मित्रले पनि केही सामान लगिदिन तयार भएन । एकजना मोहन खड्की छन्, उसले पनि त्यही विश्वास दिलाएको छ । बाँकी सामानहरु जसरी भएपनि पठाउँन्छु । यही भएर पनि मेरा बाँकी सामान अब आश मार्नुपर्ने समय नजिकिएको छ ।

म उतै रहँदा विश्वास गरेर सुम्पेको सामान समेत मैलै पाएको छैन । सिराहाका चन्द्रदेव यादव , पोखराका बल बहादुर विश्वकर्मा ती मित्रहरु हुन् । जसले मेरो सामान म सम्म नपुरयाएर आफ्नै घर लगेका छन् । त्यही सामानसँगै नयाँ लुगाफाटा चकलेटहरु अनि कान्तिपुरको कतार संस्करण पनि थियो । जुन कान्तिपुर मेरो जिम्मामा देवेन्द्र भट्टराईले सुम्पेर तीनकुने कार्यालयमा लग्नुपर्ने थियो । तर त्यो समेत उडायो ती भलादमी मित्रहरुले ।

यी कुराहरु मैलै भुल्न खोजेका थिए । गत महिनामात्र मित्र देवकोटालाई कतारमा बाँकी सामान जलाईदिनु भनेर भन्न भ्याँए । अचानक एउटा पास्रलले मेरो बँसाईमा प्रवेश पायो । यो खुशीलाई मनमा राखेर त्यही कतारका उही भलादमी मित्रहरुलाई सम्झिरहेको छु । यो मेरो सामान एक ईन्डियन मित्रका सहयोगमा काठमाडौ् पुगेको हो । उही मित्र जसलाई म कतार रहँदा नेपालको बारेमा जानकारी दिएर काठमाडौ् घुम्न पठाएको थिए ।parcel

उही मित्र आर्चीको प्रयासमा मेरा एक लत सामान मेरो घरको दैलौमा आईपुग्यो । मित्रले जानकारी गराएको छ अझै बाँकी सामान चाँडै पठाईदिन्छु ।

कतारमा रहेका तीन लाख नेपालीहरुमा मैलै हजारौ नेपालीहरुमा एक परिचित मनमा बास पाएको छु । त्यसमा पनि नजिकै हुन पुगेका सयौ मित्रहरु । तर यी सबैसँगका हिसाबकिताब र नजिकपना कतारदेखि कतारसम्मको लागि मात्र रहेछ ।

मेरो अबको निष्कर्षले ती मित्रहरुसँग सरोकार राखेको छैन । अब मित्रहरु तँपाईहरुसँग मेरो कुनै मित्रता र सरोकारको ईच्छा लागेको छैन । मेरो सम्बन्ध र हिसाब अब कतारसँग मात्र छ । तँपाईहरुसँग छैन । ती सम्पुर्ण मित्रहरुलाई धन्यवाद जसले म कतार रहुन्जेल ‘एक मित्र नाटक’को भुमिकामा पुरै साथ दियो ।

छोरीको मुहारमा दुई रंग !

Posted July 29, 2009 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, मेरो लेख

Tags: , , , ,

ghar pharkiyo chhoriबिहानी सधै हतार हुन्छ घरको गृहमन्त्रीलाई । सबैरै उठ्ने समयबाट शुरु हुने दैनिकी दुई बिरुवालाई विद्यालयमा पठाईसके पश्चात् केही हल्का सास फेर्न पाएका हुन्छन् ।

हतारको सिलसिला आजपनि थियो । हिजैको जस्तै उठ्यो हतारोमा उनीहरुलाई खुवायो र विद्यालय पोशाकमा सजाईयो । अनि रोक्न नसकिएको समयको गतिसँगै स्कुलतिर पाईला बढ्यो । विद्यालयको मुल ढोका पुग्नु्अघि प्राय सधै भेटिने अभिभावक र विद्यार्थीहरु कोही पनि भेटिएन । विद्यालय परिसरमा आवतजावतका दृश्य थिएन । शुन्य लाग्दैथियो सब । आजको उठाई र कामको गराँई ढिला भएको अनुमानमा हाम्रो सहमति बन्यो । सम्बादको सहमति गर्दे विद्यालयमा पस्यो । बल्ल हाम्रो प्रश्नको जवाफ मिल्यो । आज पनि बन्द रे । गेटका जिम्मेवारी पाएका मानबहादुर दाईले निकै पटक दोह्राए । सबै आए र फर्किए ।

विद्यालय बन्दको फुर्सदमा छोरी टम एण्ड जेरीका श्रृंखलामा मस्त छिन् ।

मानबहादुर दाईको यस्तै जवाफ प्रत्येक साता वा महिनामा कैयौपटक सुन्दै आईरहेका थियौ । आजैपनि हाम्रो कुनै प्रतिकि्रया रहेन । उनले थप्दै गए । भोली पनि नआउनु होला है । विद्यालय खुल्ने भए हामी सम्पर्क गर्छौ । सँगै उभेकी छोरीले दाईका बन्द निर्णयका कुरा राम्ररी सुनिरहेकी थिईन् । कुरा रोकिएपछि छोरीले आफ्नो मुहारमा दुई रंग ल्याए । दुखका र सुखका । आज साथीहरुसँग खेल्न नपाईने भयो । उनको दुख यी शब्दहरुमा जोडिएका थिए भने घरमा गएर टम एण्ड जेरी हेर्ने पाईने भयो । यसमा भने खुशी मिसिएका थिए ।

दुख र सुखका संयोग जुरेको यो पढाई बन्दको दृश्य देखेपछि कसलाई के बोल्ने र कसको दोषको कसलाई रिट दायर गर्ने  यसरी भविष्यका कर्णधारहरुप्रति गैर जिम्मेवार बनेकाहरुलाई के भन्ने  मनैमा उठिरहेका सबै सवाल जवाफ आफैभित्र चलिरहेको थियो । यही द्धन्द्धमा राम्रा कुराहरु उठिरहेका थिएन । बश मनमा नराम्रो कुरा उब्जिएकोले वर्षाले हिलाम्मे बनेको बाटोबाट जसरी आए त्यसैगरि फर्किए घरतिर पाईलाहरु ।

सचार जगतसँग जोडिएको मेरो पेशाले यो बन्द निर्णयको बारेमा जानकारी थियो । यद्दपी बन्दको निर्णय भएपनि विद्यार्थीहरुको जाँच हुने कुरा बिद्यालयले जानकारी गराएको थियो । तर हिजो राति जाँच समेत हुन नदिने भन्दै बन्दकर्ताले बेलुका ८ बजे खबर गरेको रहेछ विद्यालयलाई । बन्दमा त्यही एउटैमात्र विद्यालय होईन । देशभरका निजी तथा सार्वजनिक विद्यालयमा अध्ययनरत ६५ लाख विद्यार्थी पढाईबाट बिाचत हुनुपर्ने अवस्था आएको छ ।

मागले गराएको बन्दले विद्यार्थीहरु पढ्न पाएनन् ।

पढाईले हरेकलाई शिक्षित बनाउनेमा दुई मत छैन् । तर यसरी आयोजना गरिने शैक्षिक हडताल विद्यालय बन्दको घोषणाले ती बालबालिकाहरुलाई कस्तो प्रभाव पार्दछ बन्दकर्तालाई सोच्ने फुस्रद नहुँदो हो । विद्यालयकै कुरामा गत महिना विद्यार्थीहरु शुल्क वृद्धि गरियो । एकैपटक बढाएको चर्काे शुल्कका विरोधमा कैयौ दिन स्कुल बन्द गरियो । विद्यालय प्रशासनसँगको वार्तामा केही शुल्क घटाईयो । विद्यालय सुचारु भयो । यो सुखद खबरको सुनुवाई धैरैदिन सुन्ने सौभाग्य रहनेछ क्यारे । फेरि उही आधा दर्जन मागको पुर्तिका लागि शैक्षिक गणतान्त्रिक मचले विद्यालय बन्द गराए ।

मागमा तलब सुविधा स्थायी गराउनुपर्ने राहत दरबन्दीका मागहरु छन् । मागले गराएको बन्दले विद्यालयको पढाई रोकियो । तीनै विद्यार्थीहरु पढ्न पाएनन् । फेरि प्रशासनको सम्झौता पश्चात् विद्यालय चल्यो त्यो घटना दुई साता पुरानो नहुँदै आज फेरि बन्दको निरन्तरता रह्यो । शैक्षिक आन्दोलनको तीन दिने बन्दले कतिलाई उज्यालो ज्ञानको यात्राबाट कतातिर लैजान्छ ? त्यसको हिसाब कसले हेर्ला ?  नत्र आजैपनि पढ्ने ईच्छा बोकेर विद्यालय पुगेकी छोरी अनायासै बेखबर हुदै फर्किनुपर्न थिएन होला । यसले कसलाई हानी गर्छ यसमा सोच्ने कसले ?

अध्याँरो वर्तमानमा उठेका यी भारी शब्दहरु किबोर्डका औला थिचेर आधुनिक यन्त्रका छापिरहँदा छोरी उनकै धुनमा व्यस्त छिन् । अर्थात उनको निद्रा चोर्ने टम एण्ड जेरीका दौडादौड श्रृंखलामा मस्त छिन् ।

महिलाले मृत्यु जितिन् !

Posted June 19, 2009 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, ललितपुर खबर

राजधानीको बिहानी चिसोपन । कुहिरोले शहरहरु ढाकिएका हुन्छन् । त्यही राजधानीको एक शहरको सडक छेऊ एक शाखा सडक छ । त्यहाँबाट केही मिनेटको पैदलमा ६ तल्ले घर छ । जहाँ म छु । अनि मैलै प्राय चियाउने झयालबाट देखिने परम्परागत ईनार छ । आजको यथार्थ यही ईनारसँग जोडिएको छ ।

सदा झै बिहानी भयो । आगोको भागहरु ताप्दै स्थानीय वृद्धाहरु जम्मा भए । मौन र सानो रुपमा विराजमान शिवको देह त्यही ईनार छेऊमा छ । एक महिला आफ्नै ध्याउन्नमा आईन्, कहि कतै नहेरी ईनारको गहिराई हामफालिन् । वृद्धाहरुका गलाबाट युवा जोशका स्वरहरु जस्तै घटनाका शब्दहरु सर्वत्र फैलाए । img_05061महिला यही ईनारमा हाम फालेकी थिईन ।

एकाएक भीड लाग्यो । एक जानकार युवाले महिला तान्नका लागि ईनारमा डोरी खसाए । तर महिला भने डोरी नसमातेर ईनारको भित्री भागमा बनेको सिढीको सहयोगमा उक्लिए । ईनारबाट उही युवकले हात दिए । तल ओर्ले र चुपचाप अनि भएर आफु आएको पुर्व दिशातिर लागे । हेर्ने दर्शकहरु अचम्मित भए । जे होस्, महिलालाई केही चोट लागेन, न कुनै अपि्रय घटनाको समाचार नै बन्यो । यसमा दर्शकहरु र स्थानीयहरु खुशी भए । भीडबाट एउटा रमाईलो कुरा पनि सुनियो । महिला नुहाउन ईनारमा हाम फालेको होला, साबुन लिएर आउन बिस्रेछ । त्यही लिन गएको होला ।

दैलौमा १० हजार मित्र अर्थात म व्युँझिए !

Posted June 17, 2009 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, मेरो परिचय, मेरो लेख, मौनबस्तीको आवाज

Tags: , , ,

eeeकाठमाडौं । निकै समयपछि यो साईटमा केही लेख्नको लागि तम्सिएको  छु । व्यस्तताले जकडिएको समयले गर्दा यसलाई निरन्तरता दिन नसकेकोमा मित्रहरुबाट क्षमा मागिरहेको छु ।

समय नै हो । मान्छेलाई एक मोडबाट अर्का मोड अनि एक सोचबाट अर्का सोचसम्म हुत्याउन सक्छ । जुन हामी साधारण बनेका मान्छेले यसलाई चुनौती दिन सक्दैनौ ।

यी शब्दहरु यसकारण लेख्दैछु किनभने सहज माहौलबाट शुरु गरेको यो व्लग अर्थात केही मिश्रित शब्दहरुको चौतारी गतहप्ता दश हजारले अवलोकन गरिसकेछन् । यो गणना सानो होला तर मेरो लागि यो अमुल्य छ । एक मित्रको अवलोकन मेरो लागि साधारण छैन, न त कुनै शब्दले मित्रमा धन्यवाद समर्पित गर्न सक्छु ।

नसोचेको माहौलमा खोलिएको यो व्लग साईटको सम्पुर्ण श्रेय अविनाशी पौडैललाई दिन चाहन्छु । केही कविता लेख्ने दौडधुपमा रहेको बेला ‘आफ्नो कविता व्लगमा राख्नुहुन्छ,’ ‘सबैले पढ्छन्’ भनेर शुभारम्भ गरिएको यो व्लग लगभग दर्ता भएको तीनसाल निष्क्रिय रह्यो । खै कुन मुडमा फेरि एकपटक चहारेको बेला व्लग मोह जाग्यो । अनि एकपटक ‘एक कविता’ पोस्ट गरे । जानी नजानी गरिएको कविता पोस्टपछि मन आन्नदित भयो । त्यसपछि लगातार यो क्रम शुरु भयो ।

व्लगको पहिलो मिती नियाल्दा यो एक साल मात्र पुरानो भएको छ । जसमा दुईसयको हाराहारीमा व्यक्तिगत अर्थात यथार्थ भावहरुसँग शब्द लडाँईहरु भरिसकेका छन् ।

वर्षदिनको खुड्किलो टेकेर अर्का सालमा उक्लिन लाग्दा विश्वका विविध क्षेत्रबाट १० हजार मित्रहरुले अवलोकन गरिसके । जतिपनि मित्रहरुले यो व्लगलाई नियाले । प्रशंसाका शब्दहरु लेखिरहेका छन् । शब्दमा फरक प्रयोग र तस्वीरमा उत्कृस्टता आदि आदि… । यस्ता शब्दहरुबाट पनि मलाई लेख्न र नयाँ कुरा यहाँ थप्न प्रेरित गरिरह्यो ।

यो उँचाईलाई अघि बढाउन ईच्छा लाग्दा लाग्दै पनि समाचार साईटको थालनीले गर्दा यसलाई निरन्तरता दिन सकिएन । यो बेला निकै मित्रहरुका बेफुस्रदी पत्रहरु मेरो मेल बक्समा छन् । सबै पत्रका हरफहरुले मेरा रोकिएका शब्दहरुका चौतारी पुन सुचारु होस् भनेर आशा गरिरहेका छन् भने कोही मित्रहरुले माया मारेको संज्ञा दिदै यो मनमा शब्द बाणहरु प्रहार गरिरहेका छन् । यही श्रृंखलालाई सहजतापुर्वक लिन सक्ने पक्षमा म उभिएको छैन । जे होस् उनै मित्रहरुले मेरो चौतारीमा छोडेका मजबुत शब्द सल्लाहले मलाई पुन  व्युँझाएको छ ।

यही मित्रहरुका आत्मिय साथलाई आत्मसात गर्दे यसलाई नयाँ रुपमा प्रारम्भ गर्ने निधो गरेको छु । अबको केही साता पश्चात् यो चौतारीलाई www.subinshrestha.com.np मा परिवर्तन गरेको छु । अनि वाचा पनि गर्दछु मित्रहरुले पाएको मेरो शब्द स्वादहरु निरन्तर यहाँहरुमा समर्पित गरिरहनेछु अर्थात शहरबाट शब्दहरु जारी रहनेछ ।

अन्तिममा एक पटक फेरि मेरा विश्वभर फैलिएका मित्रहरु आभार प्रकट गर्दे शब्द लेखनबाट बिदा हुन्छु ।

अस्तु

मरुभूमिमा मनको साथी

Posted June 17, 2009 by Subin Shrestha
Categories: तस्बीरमा दोहा

Friend in Desert

मरुभूमिमा मनको साथी

रोजगारका लागी कतार भित्रिएका नेपालीहरु बढ़ी जसो मरुभूमिमा कार्यरत छन् ।  भेडा चराउने, उटँलाई हेरचाह गर्ने, कपिलबस्तुका सेराजका लागी एकांत मरुभूमिमा साथी उसैले हेरचाह गर्दे आएका उटँ नै भएका छन् ।

कतारमा कतारी रोजगारविहिन

Posted May 7, 2009 by Subin Shrestha
Categories: कतार समाचार, मेरो लेख

Tags: , ,

नौ वर्षदेखि रोजगार खोज्दै कतारी नागरिक , कतारमा कतारी रोजगारविहिन

(दोहा) विविध राष्ट्रका हजारौ बेरोजगारलाई आफ्नो देशमा रोजगार दिने कतारमा एक कतारी नागरिकले रोजगार नपाएको सुन्दा अचम्म लाग्ला । यो स्वाभाविक पनि हो । हजारौको संख्यामा रोजगारका लागि भित्राउने खाडी राष्ट्र कतारका एक नागरिक विगत नौ बर्षदेखि रोजगारका लागि भौतारिरहेको यहाँ प्रकाशित हुने एक अग्रेजी दैनिकले जनाएको छ । यसो त सो नागरिकले रोजगार नखोजेका पनि होईनन् । तर ३७ वषर्ीय सो कतारी नागरिक अझै बेरोजगार नै छन् ।

सो नागरिक विगतमा आर्मी फोर्ससँग आबद्ध थिए । सो सेवाबाट अवकाश पाएका नागरिक एक सडक दर्ुघटनामा समेत परेका थिए । आफ्नै छोराले पनि रोजगारका लागि पहल गराए तर यो पनि असफल नै भयो । पारिवारिक सहयोग नलिएर आफ्नै सक्षमतामा बाँच्ने मान्यता लिएका सो नागरिकका दर्ुइ छोरा छन् । त्यस्तै बैवाहिक स्थिती भने सम्बन्ध विच्छेद भईसकेको छ । हाल रोजगारविहिन नागरिक आफ्नै छोराका कमाईबाट जीवन चलाईरहेका छन् । वहाँका छोराहरू पनि सानातिना रोजगारमा नै आबद्ध छन् । अग्रेजी दैनिक अघि लेख्छ । साधारण कामको खोजीमा रहेका नागरिक एक पेट्रोल पम्पमा समेत रोजगारको लागि पुगे । तर मैनैजरले कतारी नागरिकलाई रोजगार दिएर अनेक समस्या निम्त्याउनु पर्ने बताएर पन्छिएका छन् ।

पाककलामा पोख्त सो नागरिक रोजगारका लागि स्थानीय एक प्रख्यात होटेलमा पुगे । त्यहाँ आफ्नो पाककलाको स्वाद पनि चखाईसकेका छन् । सो नागरिकले खुशी हुदै पर्ुण्ा आशामा कतारी नागरिकले भन्नुभयो । होटेलका चीफ मेरो खाना बनाउने कलाबाट प्रभावित भएको छ । वहाँले थप्नुभयो । शायद रोजगारको अपुरो चाहनाको अन्त यही हुन्छ की -

अमेरिकी महिलासँगको प्रेमको परिणाम

Posted May 6, 2009 by Subin Shrestha
Categories: कतार समाचार, मेरो लेख

Tags: ,

नेपाली युवकद्वारा आत्महत्या

दोहा। रोजगारका लागि तीन वर्षघि कतार आएका एक युवकले आत्महत्या गरेका छन्। भुपेन्द्र थापा नाम गरेका ती युवक आफनै कोठाभित्र पंखामा झुन्डिएको अवस्थामा फेला परेको नेपाली दूतावासले जनाएको छ।

४० दिने तालिमका लागि अमेरिकन क्यापमा आएका एक महिलासितको एकल प्रेम सफल हुने सम्भावना नभएपछि थापाले आत्महत्या गरेको बताइन्छ। मृतक थापा लेटाङ-३ मोरङका हुन्।

२४ वर्षउमेरका अविवाहित थापा यहाँको अलटमीमी गु्रप र्सर्भिसेज एन्ड मेन्टिनेस कम्पनीमा स्टोरकिपरका रूपमा कार्यरत थिए। एक निजी कम्पनीमा कार्यरत थापालाई कम्पनीले कामका लागि अमेरिकी बसोबासमा खटाएको थियो।

त्यहाँ ती महिलालाई देखेपछि थापा एकतर्फी प्रेममा अघि बढेको उनका साथीले बताएका छन्। मृतक थापाको कोठामा भेट्टएिको दोस्रो पत्रमा भने थापाले दोहामा कार्यरत एक साथीलाई मोरङमा ठूलो दाजुको नाममा कतारी रियाल ३ हजार ७ सय ५० पठाइदिनू भनेर लेखिएको छ।

अहिलेसम्ममा यहाँ कार्यरत नेपालीहरूको मृत्यु संख्या ८८ पुगेको छ, जसमा चार जनाले भने आत्महत्या गरेका छन्।

सेनापति सुरक्षा !

Posted April 25, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags: ,

सतर्क पहरा

सतर्क पहरा

ललितपुर : नव निर्मित सरस्वती मन्दिरको उद्धघाटनमा पाल्नुभएका प्रमुख अतिथी प्रधान सेनापति रुक्मांगत कटवालका सुरक्षाका लागि छतमा सतर्क पहरा दिदै नेपाल प्रहरीहरु । एक छतमा तीन प्रहरी थिए भने वरिपरि सिभिल पहिरनमा नेपाली सेनाका जवानहरु पनि सकि्रय बनेका थिए । समारोहमा प्रधान सेनापति कटवालले मन्दिर निर्माणका लागि आर्थिक तथा जिन्सी सहयोग गर्ने दाताहरुलाई सम्मान तथा कदरपत्र हस्तान्तरण गर्नुभयो । तस्वीरमा प्रधान सेनापति कटवाल फोन सम्पर्कमा व्यस्त देखिनुभएको छ भने वहाँका पछाडि रहनुभएका समाजसेवी प्रदिप कुमार श्रेष्ठ, उमेश श्रेष्ठ लगायत गफगाफमा व्यस्त रहनुभएको छ ।

जात्रामय ठिमी र युवा शक्तिको रहस्य

Posted April 16, 2009 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, मेरो लेख

Tags:

दुई वर्ष पश्चात् जुरेको ठिमीको जात्रामय माहौलमा पुग्ने सौभाग्य । यो शुभ पनि मानेको छु किनभने म कुशल भएर स्वदेश फर्किए अनि म आएबाट जे जति जात्रा र कार्यक्रम भईरहेको छ । म त्यसमा सहभागी भईरहेको छु ।

जात्रा हत्या

जात्रा हत्या

युवा शक्ति

युवा शक्ति

युवा शक्ति

युवा शक्ति

मेरो सहभागी जहाँ रहेपनि मैलै यो थलोबाट मित्रहरुमा समर्पित गरेको छु र गरिरहने छु । लगभग भयो होला दुईहप्ता नयाँ विषयबस्तु राख्न सकिएको छैन । मनमा अनेक कुरा दौडिरहन्छ । केही त लेख्छु मेरा मित्रहरुले पनि आशा लिएका होलान् की शहरबाट के शब्दहरुले लेख्दैछन् भनेर । यसै कारणले पनि यसलाई निरन्तरता दिनुपर्छ जस्तो लाग्छ र कम्प्युटरमा औला चल्छ । आजभोली कलम चल्न छोडेको छ । चलेपनि अक्षर उही डाक्टरी पो बन्छ ।

कुरा त पछि पनि भईरहनेछ । अहिलेको लागि बिस्केट जात्राका केही तस्वीरहरु समेटेको छु । तस्वीरमा ठिमीको उकालो पनि खिचेको छु । जुन भीडहरु जात्रा हेर्नेका लागि अघि बढिरहेका हुन् । अरु तस्वीरहरु आफै बोल्नेछन् । तस्वीरहरु फरक दृष्टिकोणमा खिचिएका हुन् ।

 ठिमीको उकालो

ठिमीको उकालो

हिजो भएको ठिमीबाट बोडे र बोडेबाट उकुसमुकुस बौद्धको भीडलाईसँग जबरदस्ती बेवास्ता गर्दे आफ्नो बाटो लिएर फर्किएको थिए ।

बिस्केट जात्राको लेख तथा अन्य तस्वीरहरु

अलेतियामा एक साँझको बँसाई

Posted April 11, 2009 by Subin Shrestha
Categories: कतार समाचार, तस्बीरमा दोहा, म र मेरो कुरा

Tags: , ,

सुविन श्रेष्ठ

आजभोली शुक्रबार पनि बेफुस्रदी बढेको छ । साथीभाईसँग बस्ने र घुम्ने आग्रह दर्जनौ अझै पनि त्यतिकै छन् । सबैसँग यसो गफगाफ र रमाईलो गर्यो भनेर बस्ने माहौल बन्न सकिएको छैन । त्यस्तै चलिरहेको समयमा काठमाडौंका सफटवेयर ईन्जिनियर आलोक बरालसँग अलेतिया बजार घुमघामको मेसो मिल्यो । तीन महिना भ्रमणका लागि कतार घुम्न आएका बरालले यहाँका सर्बदृश्यहरु नियालिसकेका छन् । नेपालीजनका मिहिनेतमा आफ्ना शब्दहरु पोखिरहेका थिए । पतै नपाई हामी अलेतिया बजार पुगिसकेका थियौं ।

बजार अरु समयमा भन्दा बिदाको समयमा निकै व्यस्त रहन्छ । त्यही व्यस्तता भित्र हामीहरु हराउँदै भीडमा आफुहरु खोजेर अघि बढिरह्यो । पेशाका हिसाबले बाटैभरि हर दृश्यहरु खिच्नुस् भनेर मित्र बराल उक्साउँदै थिए । लौ भनेर त्यो मौकालाई साधारणतया अरु दिनभन्दा बेग्लै शैलीका तस्वीर उतार्ने म व्यस्त भए । साँझ ५ बजेतिर थालेको हाम्रो यात्रा लगभग मध्यरात नाघिसक्दा मात्र बिस्रजन भएको थियो । त्यो बिचमा निकै तस्वीरहरु उतारे तर अलेतिया बजारको फरक दृश्य चित्रण मनमा आएकोले यही वरिपरि खिचिएका तस्वीर समावेश गर्देछु ।

नेपाली थलोको रुपमा चिनिएको बजारमा भीड ।

दुई रातमा दुबई कतार – मजरुल भर्खरै दुबईबाट सामान लिएर रातारात कतार आईपुगे । कतारबाट गाडीयात्रामा दुबई पुग्न २ दिन लाग्दोरहेछ । खाना बनाएको तस्वीर खिच्न लाग्दा मजरुलले हाँसेर पोज मिलाए तस्वीर खिच्न मौका दियो ।

आफै बाङ्घो भएको त होईन होला ? आफैलाई प्रश्न गर्दे यो दृश्यले म काठमाडौंको बागबजार सम्झिन पुगे ।

खाना खर्च उठाउन नेपालीहरु डयुटी पश्चात् यसरी ओभरटाईम गर्छन् ।कमाउन त्यति सजिलो कहाँ छ र  रातको समयमा काम गर्दे नेपालीहरु ।

भोकले भन्दैन बासी भात, निद्राले भन्दैन खै खाट ?

धर्ममा समर्पित समय ।

शुन्य समय झण्डै १ घण्टा लाग्यो यो तस्वीर खिच्न । मध्यरात १२ बजे खिचिएको अलेतिया बजार नजिकको मस्जिद ।

अलेतिया बजारको लेख पढ्न  यहाँ भित्र आउनुस् है

क्यामरामा कतारका मुहारहरु

Posted April 11, 2009 by Subin Shrestha
Categories: मेरो परिचय

कतारमा अल्लाहको आकाशमा आश्रय लिएर काम नाम र दाम कमाए । म र मेरो बँसाई ऐना जस्तै पारदर्शी बनेको छ । यही यात्रारत समयमा मेरो क्यामरामा कैद गरिएका कतारमा रोजगारी गरिरहेका विभिन्न अनुहार ।

कतारमा अविष्मरणीय एक रात

Posted April 2, 2009 by Subin Shrestha
Categories: कतार समाचार, म र मेरो कुरा, मेरो लेख

Tags: , ,

अफिस पछि फुसदमा आफ्नो पेशागत कर्म सिध्याएर कैम्पमा आईपुग्दा साथीहरूको उपस्थिती देखेपछि म चकित भए । नहोस् पनि किन – पश्चिममा खसिरहेको पहेलो थाल सँगै रात अधिकरण हुदै गएको छ । कोठामा चिसो माहौलमा रमेर थकान मेट्ने साथीहरू आज एकजुट पो देखिए । कतै जुलुस वा आन्दोलनका लागि भेला भए जस्तै । तपाईले पत्याउन सक्नुहुन्छ – हाम्रो नेपालमा कुनै माग लिएर अनशनमा उत्रिएका भीड जस्तै । निकै कोलाहलमय अनि गाँइगुइ मच्चिएको । दृश्य रमाईलो थियो ।

सधै गाडी रोक्ने स्थानमा खाट तेर्सिएका थिए । अनि सबै साथीहरूको उपस्थिती । कहिलेपनि एकसाथै नदेखिएकाहरू आज सबै देखिए । सँगै क्याम्पका साथीहरू पनि बाहिर उज्यालो खोज्न निस्किएका देखिए । शायद बोर लागेर वा उराठ लागेर होला । यता तेह्थुम जलजलाका डिकराज लिम्बु अचम्भित शैलीमा आफ्नो सहमति र उत्सुकता व्यtm गरे । बल्ल पो थाहा भयो । कतारमा पनि नेपालकै जस्तै बती जाने रहेछ ।

जति बाहिर रहेपनि बिजुलीको अतोपतो भएन । आखिर निश्चय पनि गर्यो की आज बिजुली आउँदैन । कहिले बती आउँन्छ होला हगि – अग्रेजी शैलीमा एक सुडानी नजिकिए । सो क्षणमा समय बिताउन आएका साथी साँच्चै नै साथी पो भयो । पैदलमा हामीहरू चिया पिउन निकै टाढा पनि पुग्यो । अनेक गफ पनि भयो । उसको पनि यो पहिलो अनुभव नै रहेछ । मेरो जस्तै । पारिवारिक अनि पैसाको विषयमा कुरा लम्बिएपनि प्रमुखता बिजुली नै रह्यो । आज गर्मीको अधिपत्यमा उकुसमुकुस बाँधिएर अन्धकार परिवेशमा निदाउनुपर्छ । अर्का बाटो हामी सँग छैन । बाध्य भएर अन्धकार सँगै हामी फरक बाटो लाग्यो ।

बसाँइ थलोमा फर्किए । भोकले चरमचुली टेकेकोले सोही परिवेशमा हल्का खानपीनमा रमाए । कतिले त्यो रात खाना पनि खान पाएनन् । अँध्यारोमा खाना बनाउन पनि त कसैले सिकेका रहेनछन् । तर अँध्यारोमा खाना खान तल्लीन रहेका मोरङ्गका जीवन बिष्ट घरमा यसरी खाना नखाएको भनिरहेका थिए । हुन त मैनबतीको अभाव थियो नै । कहाँ पाउनु गाउँघरमा जस्तै खुल्ला पसल र मैनबती ।

निदाउने थलो खोज्न थाले । तर कतैपनि सही स्थान पाईएन । हुलमुलमा घरको छतमा मजाले सुत्ने गरेको अनुभव सुनाउँदै क्याम्पको खुल्लास्थानमा सुत्ने तरखरमा कस्सिएका थिए मुtmिनाथ बजँगाई । वहाँले जस्तै साथीहरू हरसम्भव दिमाग लगाएर उपयुtm स्थान खोजिरहेका थिए । अचानक गर्मीले तातिएको अवस्थामा भेटिएका जीवनले कानमा खासखुस गर्दे छानामा देखाए । ओहो, साँच्चै राम्रो स्थान रहेछ । खुशी व्यtm गरे । आफ्नो सबै सामान ल्याएर सुत्ने तर्फलागे । छतमा आकाश सम्मुख निदाएर रातमा उदाएका जुन र ताराको खोजीमा यी एकजोडी आँखाहरू निकै टाढा पुग्यो । चारैतिर व्याप्त अन्धकारमा कालो आकाश र एकाग्रता अपनाएर चम्किएको जुन र एक/दुइ मात्र देखिएको तारामा ध्यान खिचिरह्यो ।

ओशोको महान वाणीमा निदाउनु पनि एउटा कला हो । म वरिपरिको दृश्य समेट्ने प्रयासमा कलात्मक न्रि्रा शैली खोजिरहेको थिए । तर शान्त परिवेश, निष्पट अँध्यारो र न्रि्राको व्यापकता । वाह । कति मजाले न्रि्राको आनन्दमय कलामा मग्न साथीहरू । मलाई निदाउन भने निकै गाहो भयो बा । भोकले होईन । परिस्थितीको त्यो मजालाग्दो क्षणलाई प्रत्यक्ष अनुभव गर्न पाएको खुशीमा ।

हुन त विगतमा पुवतिर लामोयात्रामा मुर्तिया पुग्दा धानको माथि सुतेकै थिए । र, चितवनको खुल्ला हावामा रम्न र हरियालीको काख भेट्न छत र बारीमा सुतेकै हुँ । यहाँ निन्द्रा खै ? रातको निन्द्रा पनि अचम्म छ । परिवेश नमिले न्रि्रादेवीको दर्शन नहुने । यस्तै भयो । गर्मी छल्न बाहिर निदाएकाहरू पनि लामखुट्टे सँग मित लगाईरहेका थिए । कसरी सुत्ने होला – अर्कातिर सुत्न खोजिरहेका वनेपाका साने भुजेल पीडा पोखिरहेका थिए । दिनभर र्साईटमा उतिकै गर्मी, यहाँ आएर पनि सुखै छैन ।

एक्कासी खतराको घण्टी बजेको आवाजमा म झस्किए । ओहो एकघण्टा त निदाईएछु । समय भएको थियो १२ बजेर १५ मिनेट । दिउँसो १ बजे हराएको उज्यालो बल्ल फर्कियो । यो मध्यसमयको उज्यालोले शायदै कसैलाई खुशी दियो होला । तर अपरिस्थितीमा, आँखाहरूलाई न्रि्रामा बाध्न नसकेका अनि सपनामा भुल्न नसकेकाहरू यसरी खुशी भएका थिए की जसैगरि उता शहरमा लोकतन्त्र वा राजाले जनताको नासो जनतालाई फर्काएको भनेर सन्देश फुँक्दा उठेको शहर । साँच्चै दृश्य निकै यादगार बन्यो । कोही भने राती एक्कासी भित्रिएको बतीको आभाष नभएपछि छतैमा रात कटाए । के थाहा कतिखेर आयो – पुव खोटा‹का कृष्ण गुरू दाजु बिहानै बर्बराए । निन्द्रा भने राम्रै लाग्यो नी ।

जति बिर्सिन्छु भनेपनि काठमाडौको झझल्को आईरहेको छ । के गर्नु काठमाडौले भोगिरहेको यांवत समस्याहरू यहाँपनि उतिकै घेरिएको रहेछ । मेरो अनुभवमा कतारमा यो दिन अविष्मरणीय नै रह्यो । यहाँ भित्रिएको ७ महिना पुगिसक्दा यस्तो भोगेको थिएन । प्रचण्ड घामको सामिप्यतामा पसिना चुहाएर दिनभर परिश्रम बेचेका साथीहरू त्यो दिन अन्धकार समयमा निकै तातिए । यहाँ मेरो बस्ााँइमा अनेक समस्या र बाध्यताका निकै दृश्यहरू मनमा अमिट रूपमा बस्यो । सर्न्दर्भ भने बिजुलीको विवशतामा केन्द्रित छ । तर त्यसमा मात्र सिमित राख्न चाहन्न । मेरो सम्झनामा पानीको अभाव छ । राजधानीको कालीमाटीमा टयांकरबाट पानीको आपुर्ति गर्दा हारालुछ र काकाकुल मान्छेहरू जस्तै साथीहरू हतारिएर बाल्टिन बोक्दै कुदिरहेका दृश्य पनि यिनै आँखामा समाएको छ । अनि विकासनिर्माणको लागि सडक बेस्थितीमा छोडेका छन् समकालीन दृश्यहरू । यांवत दृश्यहरूको समावेशीमा मेरो आँखाहरू भित्र काठमाडौ झकझकिएको छ । शायद कतारबाट बिदावारी गर्दा साथीहरूलाई सुनाउने रमाईलो क्षण पनि बन्ला भन्नेमा ढुक्क छु ।

यो रातको अनुभव कतिलाई राम्रो भयो, कतिलाई नराम्र्रो । कोहीले यसलाई हाँसोमा लिए भने कोही भने यस्तो हुने रहेछ भनेर मजाकमा यथार्थ पोखिरहेका थिए । तर यो घटना मेरो लागि भने एउटा बिर्सिन अयोग्य समयको एक कडी भएको छ । यर्सथ भोगाईका सान्दर्भिक शब्दहरू यहाँ पोख्ने प्रयासरत छु । अझै मनका व्याकुल शब्दहरू यहाँ खन्याउन सकेको जस्तो पुण् विश्वस्त म हुन सकिरहेको छैन । जे भएपनि उज्यालोको आगमनमा चारैतिरको माहौलमा खुशी भित्रिए । कति ताली गुन्जिए । आखिर भोग्ने नियति नभएको बाध्यताको कसीमा असम्भावित घटना आत्मसात गर्नुपर्दारहेछ भनेर समयको एक घडीले प्रस्ट पार्यो ।

शहरमा सयदिन अर्थात स्वर्ण बँसाई

Posted March 31, 2009 by Subin Shrestha
Categories: कतार समाचार, तस्बीरमा दोहा, म र मेरो कुरा, मन जितेका लेखहरु, मेरो लेख, मौनबस्तीको आवाज

Tags: , , , , , , , , ,

शहरमा म ठिक छु ।

शहरमा म ठिक छु ।

सुविन श्रेष्ठ

मनले भुल्न सकेका छैनन् त्यो रमाईलो जमघट अनि स्वतन्त्रताहरु । त्यो स्वतन्त्रता शहरमा छैन । यहाँ सर्वत्र बन्धित जालोहरु छन् । अनि एकअर्कामा थाहै नपाई बाँधिदै गईरहेका छन् शहरवासीहरु । मेरो स्वतन्त्रता यहाँनिर हरण भएको छ । अर्थात म पनि बाँधिन पुगेको छु । यो समयको माग पनि हो । समय अटल र निरन्तर बगेको छ । आज उसको वेगले काठमाडौंबाट चार किमी पर ललितपुर खाल्डोमा जकडिएको पनि सयदिन पुगेछ ।

बिदेशी हावा र धरातलबाट आफुलाई एयरलान्सले स्वदेशी भुमिमा खसाल्दा म निकैबेर स्तब्ध भएको थिए । सासविहिनको महसुस गरे । त्यही माटो जहाँ म जन्मे र हुर्किए उनलाई निकैबेर हातले सुमसुम्याएँ । स्वदेशबाट बाहिर रहँदापनि स्वदेशलाई परेको पीडा र समस्याबाट म जानकार नै थिए ।

स्वदेशको हवाईभुमि छोडेर बाहिरिदाँ देशको माहौल म देखेर खुशी भएको रहेनछ । किनभने पुरै अँध्यारो साम्राज्यमा देश सुतिसकेको थियो । घडिको सुँईले भर्खरै ७ बजाउँदै थियो । यसलाई सामान्य मानेको थिए । तर यो असामान्य साबित भयो । प्रत्येक दिन १८ घण्टा अँध्यारो माहौलले दिउँसो नै भित्री गल्लीका कोठाहरु रातै पर्ने । सुर्यको उपस्थितीले दिन चलेको छ नत्र दिउँसै एकले अर्कालाई चिन्दैनन् होला । शहरको यही अवस्थामा आत्मसात गर्दे दिनहरु काटिरहे । महिना बित्यो र भोलीको दिन मेरो बँसाई सय दिन पुग्दैछ ।

शहर पसेको महिनादिन नबित्दै म व्याकूल बनेको थिए । यहाँको परिवेश र वातावरणको रन्कोमा नमजाले उकुसमूकुस बने । मैलै त्यो पलका दृश्यमा लेखे । मेरो स्वदेश म फेरि तिम्रो छातीको बहुपासबाट टाढा हुन चाहन्न । तर यो परिस्थितीको सामना कसरी गँरु । मन एकाएक निराश पनि बने अनि मष्तिकमा मित्रहरुका विचारहरु पनि खेले । ‘तँपाई देशमा केही गर्न सक्नुहुन्न । त्यस्तो देशमा बसेर के गर्नुहुन्छ ? अहिले देश खतम भएको छ ।’ म र मेरै आत्मा थियो ती कुराहरुमा रतिभरपनि ध्यान दिईन । किनभने मसँग आत्मविश्वास अनि प्रयासका चरणहरु साक्षी थिए । म त बश फर्किन चाहन्छु र फर्किन्छु । तँपाईहरुका सल्लाहका लागि आभारी छु भन्दै मित्रहरुका जमघटलाई दिएको अन्तिम भोजमा भनेकै थिए । ती दृश्यहरु भन्दा पनि उनीहरुका अधुरा शब्द बोलीहरु याद बनेर मनमा खेलिरहेका छन् यतिखेर ।

विदेश बँसाईमा सयौ मित्रहरु साथी भए । त्यही भिडमा दर्जनौले मेरो अन्तिम निष्कर्षलाई आत्मसात गर्दे भनेका थिए । ‘विदेश बस्ने होईन जे गर्नुछ स्वदेशमा । भए मिठो नभए पिठो । ‘ यस्तै यस्तै । मसँगै अनि म पछि ती मित्रहरुका समुह पनि फर्किए । यो कुरा थाहै थिएन । २ महिनाको समयबाट विद्युतीय ठेगानामा भेटिएका मित्रहरुका शब्दबाट म चकित भएँ । स्वदेशमा २ महिना पनि नबिताएर फेरि विदेश पसिसकेका थिए उनीहरु । ‘के गर्नु स्वदेश त खतम भईसकेछ । केही गर्न सकिएला जस्तो छैन । म त फर्किए । ‘उस्तै मित्रहरुका भीडमा शहरमा भेटिएका एक ‘ज्ञानी ‘ मित्रपनि उड्ने खबर नदिई विदेश गईसकेका छन् । यहाँको ‘वागमती ‘ उसलाई पुगेन रे । उसलाई ‘सम्रुन्द्र’ चाहियो रे । शुभकामना ‘समुन्द्र’ खोज्ने र पाउने तरखरमा रहेका मित्रलाई ।

दिनहरु लगातार ढल्ने क्रमसँगै उतै रहँदा पनि नभेटिएका एक अपरिचित मित्र प्रेम लामाबाट कोसेलीका पोल्टा पाँए । उनले आफ्नो भनेर पठाएका रहेछन् । यो खुशीलाग्दो कुरालाई मनमा बसाएर राखेको छु । उता यही प्राप्त कथासँगै जोडिएका नमिठा कथा पनि छन् । आफु स्वदेश फर्किनु अघि केही ज्यादा सामान सकुशल स्वदेश पुर्याउने जिम्मा लिएका मित्रहरु फरार भए । कैयौपटक सम्पर्क गर्दा पनि सुखद जवाफ फर्काउन सकेनन् । कस्तो अचम्म जुन मेरा हुन् त्यो ल्याईएन वा आईपुगेन । अनि जस्को कुनै खबर थिएन कोसेलीका रुपमा आईपुगे । अनि उतै बाँकी रहेका अझै सामानहरु भने ठेगान छैन । मैलै माया मारिसकेको छु । मलाई त्यो आशा पनि रहेन । तर मेरो पुस्तक प्रकाशनको लागि मद्धारा लिखित संस्मरण र कविताको पाण्डुलिपिभने प्रत्येक पटक याद आईरहन्छ । दुई्र बसन्तमा लेखिएका आठ दर्जन कविता, गजल अनि संस्मरणहरुको एक्लोपन आभाष गरेर म छटपटिरहेको छु ।

त्यसभन्दा बाहेक मेरो विदेश बँसाईका सम्झनाहरुलाई खासै उनेको छैन । तरपनि विदेश बँसाईमा घुलमिल भएका मित्रहरु बाध्यताले बिसर्िन पुगॆको छु । यद्धपी लाखौ नेपालीहरुमा खबर सन्देशको जिम्मा पाएका दिपक पौडैल, मरुभुमिमा शब्दभाव पोखिरहेका भानु सुनुवार , सम्मान समर्पित गर्ने प्रेम लामा अनि साथमा श्याम सुन्दर शशि, अलीमुद्दिन मियाँ अनि शहर बँसाईमा के कस्तो छ भनेर खबर जान्न फोनमा कमाई खर्चिरहेका मोहन खड्की, विष्णु दुवेदी, विकास थापा , केशव देवकोटा र धर्म चौधरी लगायतलाई शहरको यो सयदिनको संध्यामा स्मरण गरिरहेको छु । आक्कलझुक्कल विद्युतीय सम्बादमा आउने दर्शनभेटको मुडमा बोल्ने विदेश बँसाई मित्रहरु पनि सयौ छन् उनीहरुलाई यही मौकामा सम्झिरहेको छु । यही सयदिन पुगेको अवसरमा हिजैमात्र मित्र स्रंजालको पन्ना Face Book ऐतिहासिक तस्वीरहरु साँचेको छु ।

यो भन्दा बाहेक विदेशको अरु सम्झनाहरु आएका छैनन् । यही स्वदेशमा केही गर्छु भनेर आत्मविश्वास लिएर फर्किएको यो मनलाई सकुशल बनाईरहेको छु । कहिलेकाँही अचानक यो व्याकूल बन्छ फेरि पलायनको निष्कर्षमा पुग्न खोज्छ । तरपनि थाम्दै आएको छु यही केही गर्न सक्छु र केही गर्नुपर्छ भनेर । यो आत्मविश्वास पनि अहिले सयदिनमा उभिएको छ । हेरौ भोलीको बिहानीले कति उज्यालो आभाष गराउँछ । जे जस्तो अवस्थामा पनि म देश छोड्न चाहन्न । यदि ‘पैसा’ ठूलो र सर्बपरि मानेको भए, म किन स्वदेश फर्किन्थे र ? उतै हजारका हातीका बिटा कमाएर बस्थे नी । यता स्वदेशमा अर्के मजा छ । पैसाले किन्न नसक्ने मेरा दुई बिरुवा छन् अनि स्याहार लागि कुशल माली । यही मेरो सन्तुष्टी र प्राथमिकता हो ।

शहरका अधिकरण भएका समस्या यही मात्रै होईन । यहाँ बती, पानी र शहरका जीवनमा अरु थप दर्जनौ समस्याहरु छन् । त्यही समस्याहरुका प्रत्येक समस्यामा अलमलिएर सक्दो समाधान खोज्ने प्रयत्नमा शहरका मान्छेहरु बाँच्ने कोशिस गरिरहेका छन् अर्थात बाँचिरहेका छन् । जो बाँच्न सकेका छैनन् अर्थात शहरका आकाशे फमाईसमा रम्न सकेका छैनन् । उनीहरुको गतब्य बनेको छ विदेश पलायन । यो जारी छ किनभने राजनीतिक अस्थिरता र देश संकटबाट उनीहरु जकडिएका छन् । देशमा चुलिएको बेरोजगार रोग झनै जटिल बनेको छ । कोही कतैपनि राम्रो काम गर्छु भनेर आफुलाई संलग्न गराउन सकेका छैनन् । कति शहरको अवस्थाबाट हारेका छन् यद्धपी शहरका कतिपय दृश्यहरुले बेरोजगारको महसुस गर्न पाईन्न । सबै शानले हिडेका छन् । मोटरसाईकल चढिरहेका छन् । अनि बेरोजगार भनिएकाहरु प्रेमिकासँग भेटघाट झन् गाढा बनाएका छन् ।

यही सयदिन भित्रै हो मैलै कति मित्रहरुबाट सन्देश पाएको छु । ‘स्वदेश फर्किएर के गर्नु केही छैन त्यहाँ । देश फर्किएर के गर्नु । देश खतम भएको छ । ‘मित्रहरुका विदेश बँसाई अनि देशप्रतिको यो भनाईले सारै दुख लाग्छ । यद्दपी यो भनाई कताकता गलत नलागेपनि देशलाई चाहिने परिवर्तन कसले गर्छ त । कोही मित्र भने बिदेशमा बसेर लेख्दैछन् । ‘अब परिवर्तन चाहिन्छ । देशलाई बदल्नुछ ।’ तर के युवापुस्ता र जागरुक गराउने मान्छे बाहिर बसेर बिगुल फुक्न मिल्छ र ? र्मैर्लै उनीहरुलाई जवाफ फर्काएको छु । ‘विदेश बसेर देशमा परिवर्तन सम्भव छ र ?’ त्यो बेला देखि त्यो मित्रले मसँग सम्बाद गर्न छोडेको छ ।

यहाँ शहरको सयदिन यति चाँडै बितेछ पतै पाईन । यो शहरको गतिसँगै बहेको थाहै पाईन । यी दिनहरुका बिचमा म धार्मिकस्थलहरु पुगेको छु अझै बाँकी छन् कतिस्थान जहाँ समयको बेमेल तालले पुग्न भ्याएको छैन । पुग्न पाएको धार्मिकस्थलहरुमा स्वयम्भु , नारायण थान आदि छन् । म निकैपटक र धैरैचोटि पारिवारिक भेटघाट र जमघटमा अलमलिए । यो दुई बसन्तको कुरो थियो बिछोडका घाउहरु मनमा थिए त्यही भएर यसमा बढी समय अल्झिन पुगे । यी समयविशेष हर व्यस्ततामा एउटै कारण के पनि हो भने दुई सालको समयले कति भिन्नता ल्याएको छ । म निष्कर्ष पुगे केही पनि वा रतिभरपनि फरकता पाउन सकिन ।

दुईवर्ष बिछोडको पतझरहरु हरभरा बनाउन हरियाली क्षेत्रहरुमा समेत भ्रमण गरे । ललितपुर बागडोल क्षेत्रमा मात्र आधा दर्जन पटक पुगेको छु । परिवेशका कुरा यतिमात्रै होईन म फर्किए लगतै होलीका रंगहरुमा खुल्ला भएर रंगिए, शिवरात्रीमय पशुपतिनाथको माहौलमा समर्पित भएँ । साथमा विशेष कार्यक्रमहरुमा सहभागिता जनाए ।

शहर उही, शहरका स्थान उही र मान्छेहरु झन् उस्तै । फेरि अर्का दुखद पक्ष के पनि छ भने यो शहरमा स्वर्ण बँसाई पुग्दा समेत कतिपय मित्रहरु भेट्न सकिएको छैन वा समय जुरेको छैन । जो जो भेटिए उनीहरुसँग पुरानै आत्मियता पनि साटे । रामकृष्ण कर्माचार्यका कैयौ जारी सल्लाहहरु, दामोदर नेपालका दमदार मित्रता, भानु बोखिमका भावात्मक सम्बन्ध, गोपाल बाटालाका गहकिला कुराहरु, कमल कोईरालाका शब्द आश्चर्य, मदनसरको आकासिएको आत्मविश्वास, दिपक कार्कीको दुरदर्शी विचारधारा र दिनेश रिजालका अग्रगामी पदचापहरु आदि । फेरि एकाधलाई छोडेर मित्रहरु भेट्ने प्रयासमा जाँदा भेट्न नपाएको दुख पनि छ । हुनपनि विदेशबाट फर्किनु अघि सक्दो सबै मित्रहरुलाई सम्झेको थिए । उतै रहँदा अन्तिम पटक लेखिएको अब फर्किन्न म शीर्षकको लेख साक्षी बनेको छ । फर्किएपछि सक्दो मायाको चिनो समेटेर ल्याएको थिए । फेरि मित्रहरु बढी पत्रकारिता र लेखनतिर भएकोले कलम सही चिनो मानेको थिए । साथमा केही मुख मिठाईका चकलेटहरु । जसलाई सोचेर ल्याएको थिए ती मित्रहरुले त्यो पाउन सकेका छैनन् भने जो श्रेणीमा परेका छैनन् उसले त्यो मायाको चिनो पाएका छन् । त्यो बेला मलाई लागेको थियो देने से बढता है घटता कुछ नही ।

पुरानो दोस्ती त छदैथियो । अहिले शहरमा पसेपछि धैरै नयाँ चिनिने र परिचित हुने मौका मिलेको छ । शहरबाट शब्दहरुको सानो थलोबाट परिचित भएका मित्रहरु पनि दर्जनौ भन्दा नाघिसकेका छन् । आत्माबाट लेख्ने अमात्य मित्र, मनका कुरा लेख्ने मिलन, भुटानी स्थानान्तरण अमेरिका बस्तीबाट शब्द प्रकाश छर्ने प्रकाश, समिश्रण सोचका धनी धुब्र अधिकारी र प्रत्येक प्रयासमा पारगंत प्रशान्त श्रेष्ठ आदि ।

शहरमा १ सय दिनमा खासै आम्दानीतर्फ ध्यान गएन । जे जस्तो आफुले गर्न सकिन्छ त्यसलाई परिस्कृत तरिकाले शुरु गरेको छु मात्र । यो नै मेरो प्रगति हो जस्तो लाग्छ । मैलै माथि लेखिसके यदि पैसा नै ठुलो लाग्थ्यो त म किन स्वदेश फर्किन्थे । यहाँ समाजमा कमाएको केही नामले कति आनन्द मिल्छ । एउटा विचार र लेखले कसैले राम्रो बोलिदिदाँँ मन कति हर्षित हुन्छ । यही बलिया आधारहरु थिए मेरो स्वदेश फर्काईमा । आज फर्किएको सयदिनमा पनि यही प्रयत्न गरिरहेको छु बश । शहरको सयदिनको बँस्ााईमा फेरिपनि उद्घोष गरिरहेको छु । म अँध्यारो देशमा उज्यालो खोजिरहेको छु । विश्वस्त छ शहरमा उज्यालो पक्कै आउँछ र मेरो विदेश पलायनको अँध्यारो र नकारात्मक सोचलाई ढाकिदिनेछ । यही नै बनेको छ मेरो शहरमा सयदिनको कथा अर्थात शहरमा स्वर्ण बँसाई ।

अस्तु

बिजुलीको बाजा र असिनाको जन्ती

Posted March 29, 2009 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, मेरो लेख

Tags: ,

221आज निकै खुशी छु र दुखी पनि । कारण स्पस्ट छ । निकै समयको अन्तराल पश्चात् शहरमा वर्षा भएको छ । फेरि वर्षा एक्लै पनि भएको होईन । साथमा असिनाका जन्ती पनि ल्याएका थिए ।

यो खुशी लाग्दो पलमा कौसीमा थिए । असिना र पानीका संयुक्त स्वागत र उनीहरुका आगमनलाई तस्वीरयन्त्रमा कैद गर्दे थिए । अनि शहरमा यसरी उनीहरु यो पहिलो पनि हो । त्यसैलै केही जन्तीलाई 2 बाल्टिनमा पनि राखेको छु । हुन त उनीहरु आउनु अघि निकैपटक बिजुली बाजाले संकेत गरेकै थियो । यद्धपी यसरी टोलै, बाटै र मान्छेलाई नमजाले आक्रमणकारी रुपमा आउषला भनेर कसले हेक्का राखेको थियो र  ?

त्यसरी एकैपटक उनीहरु आएको पलमा घर नजिकै एक मित्र कुरिरहेका खबर पाएँ । उनलाई भेट्न निस्किरहँदा निकैपटक मै माथि प्रहार गर्यो पानी र असिनाले । साँघुरो गल्ली बाहिरको सानो चोक बरिपरि सेताम्म बनेका थिए । उता फुल्चोकीमा हिउँ परे जसरी । त्यहीलाई कुल्चदै मित्र भेटे ।

14333

अब दुखको कुरो गरौ । म सँगैको घरका दिदी निराश थिए । उनैको कुराले मन दुखी भएको हो । किनभने उनीको खेतमा रोपिएका सब्जीको बेहाल भो भन्ने खबरले । यता फेरि पुल्चोकको मुल सडकको दायाँपट्टि काठमाडौं झर्दा का पसलहरुमा पनि पानी र असिना पसेछन् । संयुक्त आगमन रोकिएपछि सबै स्थानीयहरु उनीहरुलाई सडकमा नै हुत्याउँदै थिए । त्यही नजिकै एक जोडी भने हिउँ खेलेको सम्झना ताजा बनाउन होला बाटामा भरिएका असिना हातैभरि राखेर हान्दै थिए ।

अचम्म छ । दुनियाको दृश्य पनि । पानीको आगमन नहुदाँ बिविध चरणका सुत्र अपनाएर वर्षा बोलाउने । उता शहर बाहिर कति स्थानमा एक्ला भ्यागुतालाई बिवाह पनि गरिदिए । अहिले बिना निम्तो शहरमा वर्षा आईदिदाँ पनि सुख भएन शहरवासीलाई । गजब होईन त कुरो । अब तँपाईलाई लाग्यो होला की बिजुलीको बाजा र असिनाको जन्तीमा बिहे चाँही कसको हो  ? लौ यसको जिम्मा तँपाईलाई । यहाँ असिनाको प्रहारले अझैपनि टाउको नराम्ररी दुखेको छ ।

घोडेजात्रा होईन मान्छेजात्रा !

Posted March 27, 2009 by Subin Shrestha
Categories: तस्विर समाचार, म र मेरो कुरा, मेरो लेख

Tags:

काठमाडौं – घोडेजात्राको भित्री माहौल विशिष्ट र मुख्य अतिथीहरुको थोरै जमातमा सम्पन्न भयो । यता सडकमा भने छरिएका सयौ दर्शकका माहौल भने जात्राको एक दृश्यका लागि निकै सास्ती भोगे।

अब देखिन्छ की !

अब देखिन्छ की !

विशेष पाहुनाहरु र अतिथिहरुको आगमनको घण्टौ अघि प्रहरी जवानहरु जात्रा नजर गर्ने आएकाहरुलाई जात्रास्थलबाट हटाउन व्यस्त बनेका थिए । मैदान घेरिएको बारअघि समेत राख्न नदिएर सडकतिर पठाएका थिए । ‘के गर्नु साथीहरु आदेश छ ।’ प्रहरी जवानहरु कैयौपटक यही बोलीमा देखिए ।

जात्राका दर्शकहरुलाई फलामेबारबाट सडकतिर फर्काए, सडकबाट छेऊछेऊका बारमा उभिएर भएपनि जात्राको एक दृश्य पाउनको लागि कठोर मिहिनेत गरे । ‘जनतालाई देखाउने यो जात्रा उनीहरुले नै हेर्ने पाएनन् । जनतालाई हेर्ने दिईएन भने कसले हेर्ने त ?’ ठेलमठेल भएर सडकतिर आईपुगेका एक बृद्ध गुनासो गर्दे थिए ।

सडकभरि मान्छेको जात्रा नै भयो । जुलुस वा कुनै आन्दोलनको चापले सडक छोपिए जस्तै । सक्नेजति मान्छेहरु फलामेबारमा पनि चढे । कोहीभने सडकमा रिक्शा, मोटरसाईंकल, टयाक्सी , साईकल, रुख र सडकको पेटीमा शहर हराभरा बनाउन राखिएका बिरुवामा टेकेर पनि जात्रा अवलोकन गरि छाडे । न्युरोड गेटको अघि राखिएको फोहर कन्टेनरपनि हलका सिट जस्तै बने । त्यहाँ वरिपरि उभिएर र भित्रीभागमा बसेर जात्रा नियाले दर्जनौ जात्राप्रेमीहरुले । राजधानीको व्यस्त मुटु वरिपरिको चारवटा आकाशेपुलहरु भरिएका थिए । जात्रा हेर्ने नचाहेका मान्छेहरु बाटो काट्नका लागि बिच सडक प्रयोग गरे ।

रुखमा फलेको मान्छेहरु !

रुखमा फलेका मान्छेहरु !

जात्रा नजरका लागि कोही कालभैरव मन्दिरमा बस्न खोजेका थिए । तर यो सम्भव भएन । त्यहाँबाट पनि सामुदायिक महिला प्रहरीहरुले सडकतिरै धपाए । स्थान परिचित बनेकाहरु भने मन्दिर सम्मुख नवनिर्मित विशाल भवनको छतबाट जात्रा हेरे । मन्दिरकै प्रसंगमा ‘सोस्र’ भएकाहरुलाई मन्दिरका सहयोगीले मन्दिरको सामान संरक्षित कोठाको ताला खोलेर ‘बाल्कोनी ‘ सिट उपलब्ध गराए । तर बिचरा ‘सोस्र ‘ नभएका सिधासादा जनताहरु भने घोडेजात्राबाट विमुख बन्दै सडककै मान्छे जात्राको भीडमा संलग्न हुन बाध्य बनिरहेका थिए ।

मान्छेजात्राको भन्दा फरक दृश्य खुल्लामाचमा थियो । घोडेजात्राबाट बेखबर बनेका सयौ युवाहरु भलिबल खेलका प्रत्यक्ष दर्शक बनेका थिए । उनीहरुलाई बाहिरको त्यो जात्रामय माहौलको कुनै चिन्ता रहेको देखिएन । जात्रामा भने राजधानी बाहिरका अवलोकनकर्ता धैरै थिए । दर्शकहरु सडक वारपार गर्दे घोडाको करामतको दृश्यपान गर्न सकुशल स्थान खोज्दै थिए । स्थान पनि यति ओगटिएको थियो की उभिए पछि हलचल गर्न नसकिने । नेपाली वर्ण र उचाईमा बराबर भएरै होला । अघि उभिएकाले जात्राको मजा लिए तर पछाडिकाले के हेर्नुको अवस्थामा पनि भीडमा कोचिएर बसेका थिए ।

शानदार आसन !

शानदार आसन !

परम्परागत यो जात्रा सबै नेपालीको आफ्नै हो । जात्राको सुरक्षा व्यबस्थाप्रति सम्बन्धित निकाय चुस्त देखियो । तर जात्रा अवलोकनका लागि दर्शकहरु भने वेवास्तापूर्वक खेद्नु राम्रो पक्ष मान्न सकिदैन । जात्रा सिमित मान्छेका सम्पति होईनन्, यो सबैलाई सरोकारयुक्त हुनुपर्दछ । नत्र भने जात्राका लागि दुर प्रदेशबाट आएकी ७५ वर्षीय राधिका पोखरेल जस्तै सयौ आमाहरुको नमिठो बचनको भागीदार हुनुपर्ने अवस्था आउनसक्छ ।

घोडेजात्राका अरु तस्वीरहरु

प्रारम्भ फलामेढोका परीक्षा

Posted March 25, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

फलामे पाईला

फलामे पाईला

च्च शिक्षाका लागि फलामेढोका मानिएको एसएलसी परीक्षा बुधबारदेखि सुरु भएको छ।

यस वर्ष नियमिततर्फ तीन लाख ६४ हजार पाँच सय ९१ र एक्जाम्टेडतर्फ ४७ हजार चार सय ९० जना परीक्षार्थी सहभागी हुँदैछन्। परीक्षा नियन्त्रण कार्यलय सानोठिमीले यस वर्षकुल एक हजार चार सय पाँचवटा परीक्षा केन्द्र तोकेको छ।

देशभरका ४ लाख १२ हजार ८१ विद्यार्थी सहभागी

यस वर्षको परीक्षामा सबैभन्दा बढी काठमाडौं जिल्लाबाट २७ हजार ६ सय ८४ र सबैभन्दा कम मनाङ जिल्लाबाट ५६ जना विद्यार्थी सहभागी हुँदैछन्। यसैगरी २२ वटा खुला विद्यालयका विद्यार्थीसमेत परीक्षामा सहभागी हुने परीक्षा नियन्त्रण कार्यलयले जनाएको छ। यस वर्ष कोरियाली छात्रा रिमसोहेले पनि परीक्षा दिँदैछिन्।

बिहान आठ बजेदेखि सुरु भएको तीन घन्टाको परीक्षामा यस वर्ष पनि अपाङ्गका लागि डेढ घन्टा समय थप गरिएको छ। एक परीक्षा केन्द्रमा एकजना केन्द्राध्यक्षका दरले एक हजार चार सय पाँचजना केन्द्राध्यक्ष, तीन सयभन्दा बढी परीक्षार्थी भएको केन्द्रमा दुई र सोभन्दा कम परीक्षार्थी भएको केन्द्रमा एकजनाका दरले सहायक केन्द्राध्यक्ष खटिएका छन्। त्यसैगरी २५ परीक्षार्थीबराबर एकजना निरीक्षक, ७५ परीक्षार्थीबराबर एक पियन र एक परीक्षा केन्द्रमा कम्तीमा १० जना प्रहरी खटाउने कार्यालयले जानकारी दिएको छ।

सुन्दरी वागमती !

Posted March 22, 2009 by Subin Shrestha
Categories: म र मेरो कुरा, मेरो लेख, ललितपुर खबर

dharaआज विश्वभर विश्व पानी दिवस मनाउँदैछ । यही अवसरमा ललितपुरको वागमतीले फेरि एकपटक सुन्दरी बन्ने मौका पाईन् । विभिन्न संघसंस्थाहरु दर्जनौ संलग्नता रहेको यो अवसरमा वागमती सफा गरियो । यही सफाईलाई वागमती सप्ताहको रुपमा मनाईएको हो ।

यसपालीको पानी दिवसको नारा भनेके साझा पानी साझा अवसर हो । आजै बिहानै देखि यही सन्दर्भ खोज्नका लागि बाहिरिए । मेरो मुल उद्देश्य थियो पानी दिवसमा स्थानीयहरु पानीको सदुपयोग वा पानीको यो नारासँग कतिको सहमत छन् ।

ललितपुर महानगरपालिकाको नजिकै सुस्त बनेको ढुङ्गेधाराको ‘पोटे्रट तस्वीर’बाट यात्रा अघि बढाए । जति स्थानमा म गएँ त्यतिनै स्थानमा पानी भर्न बसेका स्थानीयहरु र भरेर फर्किएकाहरु धैरै थिए । साथमा लुगाफाटा धुँदै गरेकाहरु पनि ज्यादा थिए । अर्काै नरमाईलो लागेको खबर भने ललितपुरका निकै धाराहरु सुकिसकेका छन् । जसबाट बुँद बुँद पानीमात्र आउने गरॆको छ ।

महिनादिन मात्र भएको छ । ललितपुरको कतिपय स्थानका बासिन्दाहरु पानी समस्या बोकेर सरकारी कार्यालयमा धर्ना दिए । नारा लगाए । अल्टिमेटम दिए । तर पनि पानीको समस्याको कार्यान्वयन भएन ।

केहीदिन अघि घरघरमा पानीको व्यवस्था गनुपर्ने माग राख्दै जुलुस गरियो । १५ दिन अल्टिमेटम दिईयो सरकारलाई । तर के सरकारले यसको विकल्प सोचेको छ त  ? वा सरकार जनताको घरघरमा पानीको सुविधा दिन सक्ने अवस्था छ ? सरकारको तर्फबाट जनताको १७ करोड लिटर पानीको माग नकार्दे १० करोड लिटर उपलब्ध गराउँदै आएको छ ।

शहरमा पानीको समस्या चुलिएको छ । हरेक घरमा यो व्याप्त भएको छ । टोलका ईनारहरु सुक्ने क्रममा छन् । कतिभने सुकिसकेका छन् । अबभने जनताले सरकारको भर छोडेर परम्परागत श्रोतको भरपर्नुको अवस्था दिर्घकालीन रहने स्थिती छैन ।

कति घरले पानी किनेर पनि दैनिकी चलाएका छन् । तर सबै घरसँग पानी खरिदलाई प्राथमिकता दिन सक्दैनन् । यही भएकोले सँगै घर वा चोकका धाराबाट थोरै पानी लिने दौडधुप चलिरहन्छ घरका गृहणीहरुका । त्यसमा एक बाल्टिन पानीको लागि घण्टौ लाईन बस्नुपर्न बाध्यता कायमै हुन्छ ।

एक प्रश्न !

Posted March 21, 2009 by Subin Shrestha
Categories: ललितपुर खबर

Tags:

ललितपुरको एक विद्यालयबाट परीक्षा दिएर फर्किएका एक विद्यार्थीलाई एउटा प्रश्नले निकै अठ्यारोमा पारेछ । परीक्षा हलमा खटिएका शिक्षकसँग सो प्रश्नबारे सोधेछ तरपनि वहाँबाट नआए छोडिदिनु भनेर आज्ञा भएछ । अनि प्रश्न यतिकै राखेर आएछ । यही प्रश्न म सँगै पनि गरियो । म पनि अलमलमा परे । तल प्रश्न हेर्नुस् । तँपाईसँग जवाफ छ भने दिनुस् है ।question

बंगलामुखी मन्दिर आगलागी – अनिष्टको संकेत

Posted March 17, 2009 by Subin Shrestha
Categories: मेरो लेख, ललितपुर खबर

a2ललितपुरको प्रसिद्ध बंगलामुखी मन्दिरमा आगलागी भएको छ । आगलागीले मन्दिरको भित्रीभाग सबै जलेका छन् ।

मन्दिरको चाँदीको छानो, काठका टुँडाल, पित्तलको तोरण, सिहमरमरको टायल, मार्बल, दलिन, दराज, झ्याल र खापा तथा बहुमूल्य पूजा सामग्री नष्ट भएका छन् ।

मन्दिरको बाहिरी भाग धुँवाले कालै भएका छन् । पुराना शिल्पकलाहरु समेत जलेका छन् । मन्दिर जलेको खबर स्थानीयहरु स्तब्ध भए । बिहानैबाट मन्दिर परिसर अवलोकनका लागि सयौ स्थानीयहरु लगायत खबर सुनेकाहरु पुगेका थिए ।

अब सुरक्षा !

अब सुरक्षा !

आगो कसरी लाग्यो ?

‘यो लोडसेडिङ्गको कारणले हो ।’ मन्दिरको हेरचाहमा खट्ने गरेका बिनोद भुजेल भन्छन् । ‘बेलुका बलेको बतीको कारणले विद्युत सर्किट गडबडी भएको र त्यसले गर्दा मन्दिर जलेको भन्छन् ।’

आगो यसरी निभाईयो !

रातको १२ बजेतिर मन्दिर परिसर खटिएका सुरक्षागार्डले मन्दिरभित्रबाट धुँवाको मुश्लो आएको देखे । त्यसपछि उनले नजिकै मन्दिर हेरचाहमा खट्नेलाई जानकारी दिए । उनी आईपुगे । त्यो दृश्य देखेपछि उनी आतिए । खबर सूचकको रुपमा रहेको मन्दिर अघिको घण्टालाई बजाए । स्थानीयहरु जम्मा भए । मन्दिर प्रवेशका लागि ढोका खोल्न सक्ने अवस्था थिएन । मन्दिरको मुख्य ढोका फोडेर आगो निभाईएको थियो । आगो निभाउनका लागि सबैले घरघरबाट पानी ल्याए । आगो आधा घण्टामा नियन्त्रणमा आयो । मध्यरातमा आगलागी नियन्त्रणका लागि दमकल र स्थानीयवासीहरु खटेका थिए ।

अनिष्टको संकेत !

मन्दिर जलेको घटनालाई स्थानीयहरुले सहज रुपमा लिएका छैनन् । स्थानीयवासीले मन्दिरमा भएको आगलागीलाई ठूलो अशुभ र अपशकुनको रूपमा लिएका छन् । ‘ठूलो महिमा भएको शक्ति पीठमा आगलागी भएको छ, यसलाई सामान्य घट्ना भन्न मिल्दैन,’ स्थानीय बिनोद शाक्य भन्छन् । ‘ यो घटनाले “अनिष्टको संकेत ” गरेको रक्षा गर्ने मन्दिरका भगवान जल्नु भनेको के हुनसक्छ  ?’

सुनेको र देखेको !

मन्दिर नजिकै बिहान ११ बजेतिर ट्रान्समिटरबाट आगोका झिल्का निस्किएका थियो । त्यहाँबाट तेल सडकमा खसेको थियो । यता बंगलामुखीसँगै बिशाल कलात्मकशैलीमा खडा कुम्भेश्वर महादेव मन्दिर जहाँ दिउँसोतिर अचानक आगोको लप्का उत्पन्न भयो । यसबाट केही दुर्घटना हुने अनुमान लगाईयो । त्यही दिनको मध्यरातमा बंगलामुखी मन्दिर आगलागीमा पर्यो ।

मन्दिर असार मसान्तभित्र जिर्णोद्धार गरिने लक्ष्य छ । बूढापाकाका अनुसार, वि.स.१८५८ मा पहिलो पटक यो मन्दिर निर्माण भएको देखिन्छ । त्यसपछि वि.स. १९८८ मा तत्कालीन प्रधानमन्त्री भीमशमशेर जंगबहादुर राणाले भित्रपट्ट चाँदीको मन्दिर निर्माण गरेका हुन् । २०३१ देखि मन्दिरको जिर्णोद्धार हुँदै आएको छ ।

काठमाडौं के लोग कमजोर है क्या ?

Posted March 15, 2009 by Subin Shrestha
Categories: तस्विर समाचार, म र मेरो कुरा, मेरो लेख, ललितपुर खबर

Tags: ,

धुलाम्य मैदानमा नाचे युवापुस्ता

शानको स्वरहरु

शानको स्वरहरु

ललितपुर – जावलाखेल फुटबल मैदानमा हजारौ दर्शक थिए । यहाँ कुनै फुटबल प्रतियोगिताको आयोजना थिएन । यहाँ आज युवापुस्ताको लागि ईन्डियन आईडलको लाईभ कन्स्रट थियो । युवापुस्ताका भीड उल्लेखनीय रह्यो साथै केही संख्यामा विदेशी दर्शकको उपस्थिती रह्यो ।

टि.भीको स्क्रिनमा देखिने कलाकारलाई आफ्नै अघि गाएको हेर्ने पाउनु सानो कुरो थिएन । त्यही मौकालाई मजाले सदुपयोग गर्दे व्यस्त बनेका थिए सयौ युवापुस्ताहरु । कोहीले क्यामरा , कोहीले मोबाईलबाट, त कोही नयाँ आईपोडको विडियो संस्करणबाट उनीहरुलाई कैद गरिरहे ।

निशुल्क मजा

निशुल्क मजा

कन्सर्टमा सुरक्षा कडा

कन्सर्टमा सुरक्षा कडा

प्रवेशका लागि र कार्यक्रंम परिसरमा अपि्रय घटना हुन नदिनका लागि आयोजकले सुरक्षा व्यवस्थालाई निकै बलियो बनाएको थियो । तरपनि मैदान वरिपरि लगाएको जस्तापाताका प्वालबाट सडक दर्शकका सयौ संख्याले मजा लिईरहेका थिए । साथमा उप्किएको पातामा बनेको प्वालबाट निकै दर्शकहरु मेदानमा प्रवेश गरे । कन्सर्ट हेर्ने दर्शकले भित्री मैदानमा मात्र होईन । बाहिरी सडकबाट पनि मजा लिए । नेपाल टेलिकमको “बाल्कोनी” मा उँभिदै दर्जनौ दर्शकहरुले निशुल्क कार्यक्रम हेरे ।

कार्यक्रमस्थलमा आन्दोलनमा जस्तै दर्जनौ दंगाप्रहरीहरुको सर्तकता कायम थियो । कार्यक्रममा दुई सय प्रहरी परिचालित छन् । केहीलाई कारवाही गरियो । सादा पोशाकमा प्रहरीहरु पनि खटिएका थिए । कार्यक्रम चलिरहँदा ढुङ्गा हान्ने केही युवाहरुलाई प्रहरी कारवाही गर्यो ।

नेपालीस्वरमा साथ

नेपालीस्वरमा साथ

स्टेजमा लाईभ गायन हुँदै थियो भने मैदानमा युवाहरुका लाईभ डान्स । युवाजोशको यो परिवर्तनशील समाजले सांगातिक मोहको राम्रो प्रस्तुती गरेको भान हुन्थ्यो । युवापुस्ताको यो डान्स क्रेज निकै उतेजक थियो । पुराना सुस्त संस्कृति ढल्दै गएको भान हुन्थ्यो । त्यही नाचमा तल्लीन भीडको पश्चिम दिशाबाट खस्दै गएको सुर्य जस्तै । त्यही मैदान हो जहाँ प्रशान्त क्रेजका दृश्यहरु अझै छन् । प्रशान्त शोमा हिलाम्य क्रेज झल्को नबिसर्िदै अहिले नयाँ धुलाम्य क्रेजमा पनि युवापुस्ता निकै जोशिन पुगे ।

चेलाको चर्तिकला

चेलाको चर्तिकला

सौरभी देवबर्मा कपिल थापा वा तोसा्र सरकार हुन् वा आफ्नै क्रान्ति आले किन नहुन् दर्शकलाई धुलाम्म हुँदै पनि नाच्न बाध्य बनाए । पप गायक क्रान्ति आलेसँगको संयुक्त गायनमा तोसा्रले ‘च्याम्बा है च्याम्बा’ गाईन । साथै कपिललाई आलेले सरकारी जागिर गीतमा साथ दिए ।

प्रस्तुतिसँगै कपिलले युवापुस्तामा हामी नेपाली हो की होईन भन्दै निकै हौस्याएका थिए । यसैगरि “सब लोग कपिलको चाहते है, मुझको कोही प्यार नही करता” भन्दै सौरभी स्टेजमा आईन् । फेरि गीत प्रस्तुतीको क्रममा सौरभीले “काठमाडौं के लोग कमजोर है क्या ?’”भनेर गायनको तालमा नाच्नपनि अनुरोध गरिन् । उनले पनि निकै राम्रा हिन्दी नम्बरहरु गाईन ।

चौथौ ईन्डियन आईडल विजेताहरुको साथमा नेपाली पपस्टार क्रान्ति आलेको सामुहिक रुपमा हिन्दी गीत ये पल कल रहे या ना रहे गाउँदै कन्सर्ट सकिएको थियो । सो लाईभ कन्सर्ट प्रकाशन संस्था आप्का नेपालले आयोजना गरेको थियो ।

तस्वीर – मेरो तस्वीर यन्त्र